Skip over navigation | Sla menu over

De Verrijking

29 januari 2014: Kröller-Müller Museum verwerft een werk van Giacomo Balla

 

Waarom gesteund door de Vereniging Rembrandt: De Italiaanse kunstenaar Giacomo Balla (1871-1958) was één van de voormannen van het futurisme, een voornamelijk Italiaanse beweging die de dynamiek van de moderne samenleving in het begin van de 20ste eeuw omarmde. De aankoop van het werk Forme rumore di motocicletta (1913) is een belangrijke aanvulling binnen zijn in Nederland verzamelde oeuvre. Van de hand van Balla werd eerder al het werk Volo di rondini (1913) aangekocht waarin hij het concept van beweging tracht weer te geven. Met de aankoop van Forme rumore di motocicletta bezit de Collectie Nederland nu ook een werk waarin Balla de sensatie van snelheid en de sensatie van het geluid probeert weer te geven.

Samenstelling: Lisette Pelsers, directeur Kröller-Müller Museum

Giacomo Balla

1913

Forme-Rumore di Motocicletta / Vormen van motorfietslawaai

Olieverf en gouache op papier, 73 x 101 cm

Collectie Kröller-Müller Museum, aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt in 2012

Forme rumore di motocicletta is een gezichtsbepalend werk van de futuristische voorman Giacomo Balla, waarin hij, naast de sensatie van snelheid, ook de sensatie van het bijbehorende geluid van een ronkende motorfiets heeft weergegeven. Het schilderij is  daarom zeer typerend voor de uitdrukking van het futuristische kernbegrip ‘dynamische sensatie’, van de totale ervaring van de eigentijdse dynamiek. Met deze aankoop kan het Kröller-Müller Museum als enige museum in Nederland het futurisme als integraal onderdeel van de kunstgeschiedenis in de vaste opstelling laten zien.

Forme-Rumore di Motocicletta / Vormen van motorfietslawaai

Giacomo Balla

1913

Volo di rondini / Vlucht der zwaluwen

Gouache op karton, 49 x 69,5 cm

Collectie Kröller-Müller Museum, aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt in 1971

Deze studie van vliegende zwaluwen, met op de achtergrond een aanduiding van een deur, elektriciteitsdraden en de hoekige lijn van een dakgoot, heeft Balla verder uitgewerkt in een schilderij dat hij Gaande lijnen + dynamische opeenvolgingen noemde. De zich herhalende bewegingen van de vlucht van de vogels worden voortgezet in de statische delen, zoals de deur en de dakgoot. Het effect daarvan is te vergelijken met de opeenvolging van afzonderlijke beelden in het destijds nieuwe medium van de film.

Volo di rondini / Vlucht der zwaluwen

Umberto Boccioni

1913

Forme uniche della continuità nello spazio / Unieke vormen van de continuïteit in de ruimte

Brons, 117 x 30,5 x 87,5 cm

Collectie Kröller-Müller Museum

Boccioni zoekt naar een ruimtelijke vertaling van de futuristische uitgangspunten. Hij is van mening dat de beeldhouwkunst de dingen tot leven moet wekken door hun relatie tot de ruimte te laten zien en hun beweging weer te geven. In dit werk worden de bewegingen van een voortsnellende figuur gesuggereerd door vloeiende, zich in verschillende richtingen in de ruimte uitstrekkende vormen. Met dit zeer vernieuwende beeld schept Boccioni een icoon van het futurisme.

Forme uniche della continuità nello spazio / Unieke vormen van de continuïteit in de ruimte

Gino Severini

1913

Le Tour Eiffel

Pastel op papier, 55,5 x 47 cm

Bruikleen particuliere collectie

Anders dan zijn collega-futuristen associeert Severini de eigentijdse dynamiek niet zozeer met de verworvenheden van de moderne technologie, maar meer met de wervelende danszalen en nachtclubs van zijn woonplaats Parijs. Maar de Eiffeltoren in dit schilderij is bij uitstek een symbool van vooruitgang en technologische ontwikkeling. Severini combineert hier onderdelen van de destijds revolutionaire constructie met abstracte lijnen en vlakken en lichtbundels tot een draaiende carrousel.

Le Tour Eiffel

Vilmos Huszár

1915

Vincent

caseïneverf op asbesthoudende cementplaat, 81,9 x 61,3 cm

In 1915 schildert Huszár, een van de oprichters van De Stijl, Vincent. Het is een eerbetoon aan de ook door hem zeer bewonderde Van Gogh. Op de nog originele lijst is de titel VINCENT te lezen. Het schilderij maakt een dynamische indruk en laat zien dat Huszár zich oriënteerde op de internationale avant-garde bewegingen van het kubisme en het futurisme. Vincent ontstond kort voordat Vilmos Huszár in contact kwam met Theo van Doesburg en hij in zijn latere, abstract-geometrische stijl ging werken.

Vincent

Creditline

De aankoop van Forme rumore di motocicletta  werd mede mogelijk gemaakt door:

De BankGiro Loterij

De Vereniging Rembrandt

VSBfonds

SNS REAAL Fonds

Mondriaan Fonds

Creditline