Vereniging Rembrandt - Actueel

10-05-2012 | De Verrijking, de nieuwe applicatie met online presentaties

De Vereniging Rembrandt heeft een nieuwe online applicatie: de Verrijking. Met de Verrijking laat de Vereniging Rembrandt de rijkdom van onze Nederlandse openbare kunstverzameling zien: hoe een nieuwe aanwinst, de bestaande openbare kunstverzameling in een nieuw daglicht zet. De presentaties op de Verrijking tonen kunstwerken uit Nederlandse musea naast elkaar waardoor ze een nieuw verhaal gaan vertellen. De allereerste aanwinst waar een presentatie van te zien is, is Knotwilg van Vincent van Gogh. Op donderdag 10 mei werd bekend gemaakt dat het Van Gogh Museum deze prachtige waterverftekening heeft aangekocht. Klik hier om de presentatie te bekijken.

Ook De Collectie Verrijkt is nu op de Verrijking te bekijken. Fellow Peter Hecht vulde in het voorjaar van 2011 de vaste collectie van Museum Boijmans van Beuningen aan met ruim twintig werken uit andere musea. Deze bruiklenen en een kleine 350 schilderijen en beelden uit de verzameling van het museum bieden een verfrissende blik op de Westerse kunst tussen 1500 en 1940. De eerste vijf zalen van deze presentatie zijn vanaf vandaagte bekijken. Link direct door naar deze online tentoonstelling. Wekelijks wordt deze online tentoonstelling aangevuld.

De Verrijking is mogelijk gemaakt door het K.F. Hein Fonds.

09-05-2012 | Nieuwe aanwinst: Knotwilg (1882), Vincent van Gogh voor het Van Gogh Museum.

Met steun van, onder meer, Vereniging Rembrandt en haar Themafonds Prenten en Tekeningen heeft het Van Gogh Museum een vroeg werk van Vincent van Gogh kunnen aankopen, een waterverftekening met de titel Knotwilg die hij in de zomer van 1882 maakte. Met deze aanwinst kan het Van Gogh Museum nu een belangrijke fase in Van Gogh's ontwikkeling laten zien.

"Ik heb dien ouden kanjer van een knotwilg nog geattaqueerd en ik geloof dat dat de beste van de aquarellen is geworden", zo schreef Vincent van Gogh aan zijn broer Theo op 31 juli 1882 vanuit Den Haag. Deze uitspraak, gevoegd bij het werk zelf en het schetsje dat hij aan de brief toevoegde, beide in de laatste brievenuitgave afgebeeld, zijn op zich genoeg grond om het Van Gogh Museum in staat te stellen om ze als documentaire eenheid te verenigen. Maar ook de kwaliteit van de aquarel, die in feite een gekleurde tekening is, geeft daartoe alle aanleiding. Knotwilg is binnen het vroege werk van Van Gogh één van zijn eerste ambitieuze waterverftekeningen. Tot de zomer van 1882 was Van Gogh nog terughoudend met schilderen en het gebruik van kleur omdat hij zich eerst wilde bekwamen in het tekenen. In juli 1882 begon hij in Den Haag aan een serie van zes ambitieuze waterverftekeningen, waaronder Knotwilg, waarin hij zocht naar een manier om tekenen en schilderen, lijn en kleur, harmonisch met elkaar samen te laten gaan.

In het Nederlands openbaar kunstbezit bevond zich nog geen exemplaar van deze vroege Haagse serie waterverftekeningen. Met deze aankoop kan het Van Gogh Museum het creatieve proces dat Van Gogh in de beginfase van zijn loopbaan heeft doorlopen op een prachtige manier laten zien.

Vanaf 10 mei tot en met 10 juli presenteert het Van Gogh Museum deze nieuwe aanwinst in een kleine presentatie.

Op onze nieuwe website 'de Verrijking' kunt u ook een online prentatie van deze aanwinst bekijken.

29-03-2012 | Middeleeuws beeld behouden voor Museum Catharijneconvent en te zien in paaspresentatie

Met steun van het BankGiro Loterij Aankoopfonds van de Vereniging Rembrandt heeft Museum het Catharijneconvent een prachtig middeleeuws beeld voor haar collectie weten te behouden. Het beeld werd al vanaf de jaren ’50 tentoongesteld in het museum, maar pas recent werd duidelijk dat het tijdens de oorlog door de Nazi’s was ontvreemd uit het bezit van de joodse bankier en kunstverzamelaar Fritz Gutmann. Het werd daarom in september 2011 overgedragen aan zijn nabestaanden.

Voor Museum het Catharijneconvent betekende dit een flinke aderlating aangezien het beeld altijd een belangrijke rol heeft gespeeld in tentoonstellingen van het museum. Gelukkig waren de nabestaanden van Gutmann zich bewust van het belang van het beeldhouwwerk en stelden zij het museum in staat het te kopen. Piëta’s werden in de middeleeuwen vaak in opdracht van kloosters gemaakt en werden gebruikt om het lijden van Christus te overdenken. Het Italiaanse ‘piëta’ betekent dan ook vroomheid en medelijden. Wat dit beeld extra bijzonder maakt is dat het nog vrij veel van haar oorspronkelijke beschildering heeft behouden, een unicum voor een beeld uit die tijd!

Dankzij de Vereniging Rembrandt, en uw steun als lid van de vereniging, blijft het beeld te zien in het museum, op dit moment als onderdeel van een speciale paaspresentatie. Aangezien tijdens de Goede Week het lijden en sterven van Christus wordt overdacht, heeft de piëta een bijzondere rol toebedeeld gekregen.

In het laatste bulletin van de Vereniging Rembrandt staat een uitgebreid artikel over de piëta. Het artikel kan hier gedownload worden.

29-03-2012 | Reactie Gerard de Kleijn op artikel 'Verkoop uit museaal bezit'

In het laatste bulletin van de Vereniging Rembrandt verscheen het artikel ´Verkoop uit museaal bezit´ van bestuurslid Peter Hecht. In dit artikel geeft Hecht een paar voorbeelden en een aanbeveling. De directeur van Museum Gouda, Gerard de Kleijn, schreef vervolgens een reactie op dit artikel.

Het artikel van Peter Hecht vindt u hier terug

De reactie van Gerard de Kleijn kunt u hier bekijken

01-03-2012 | Schenken wordt nog aantrekkelijker met Geefwet

De steun van haar leden is belangrijk voor de Vereniging Rembrandt. Sinds 1 januari 2012 is het nog aantrekkelijker om te schenken aan de vereniging vanwege de Geefwet, die vanaf die datum van kracht is. De Vereniging Rembrandt heeft de status van ‘culturele instelling' verkregen, waardoor schenken op grond van deze nieuwe wet fiscaal nog gunstiger is geworden.

De Geefwet levert de schenker een belastingvoordeel op in de inkomstenbelasting voor giften die worden gedaan in de jaren 2012 tot en met 2016. Een gift aan een culturele instelling als de Vereniging Rembrandt is aftrekbaar als persoonsgebonden aftrek. De aftrek mag worden verhoogd met 25%. Dit wordt de multiplier genoemd. De verhoging is gebonden aan een maximum van € 1.250 (dat is dus bij een gift van € 5.000).

De Geefwet is van toepassing op zowel eenmalige als periodieke schenkingen. Voor een eenmalige schenking geldt een aftrekdrempel en een aftrekplafond. De aftrekdrempel bedraagt 1% van het verzamelinkomen met een minimum van € 60 en het aftrekplafond bedraagt 10% van het verzamelinkomen.

In deze tabel hebben we aan de hand van twee voorbeeldbedragen voor u uitgerekend wat een gift u volgens de Geefwet netto kost.

Wilt u meer weten? Neem dan contact op met Huub Blankenberg, secretaris. Telefoon 070 4271720, blankenberg@verenigingrembrandt.nl

24-02-2012 | Opening tentoonstelling: 'Michiel van Musscher, De weelde van de Gouden Eeuw'

In Museum Van Loon opent op 9 maart 2012 de tentoonstelling 'Michiel van Musscher, De Weelde van de Gouden Eeuw'. Het is de eerste overzichtstentoonstelling van het werk van Van Musscher. Van Musscher was aan het eind van de 17e eeuw een succesvol portrettist en portretteerde vele Amsterdamse regenten.

Op de tentoonstelling zal ook het schilderij ‘Isaac Pontanus en zijn kleinzoon Henrik van Beek' uit 1689 van Van Musscher te zien zijn. Dit schilderij werd in 2008, ter viering van het 125-jarig bestaan van de vereniging, door de Vereniging Rembrandt geschonken aan het Rijksmuseum. De Tefaf stelde de vereniging dat jaar in staat om een op de Tefaf aangeboden kunstwerk voor een Nederlands museum te verwerven. De keuze viel op het dubbelportret van Van Musscher waarop Isaac Pontanus een gouden penning schenkt aan zijn kleinzoon. Zo kon de jarige vereniging dankzij een gift van de Tefaf het Rijksmuseum een geschenk geven dat zelf weer een geschenk is en weergeeft. Het kon nauwelijks symbolischer.

Dit schilderij wordt door de Vereniging Rembrandt gebruikt als beeld bij haar Grootoudergezelschap. Dit is een gezelschap speciaal voor grootouders en dezelfde generatie ooms en tantes met hun kleinkinderen of neefjes en nichtjes. Het Grootoudergezelschap heeft als doel om de liefde voor kunst aan de allerjongste generatie mee te geven. Heeft u ook kleinkinderen en wilt u meer weten over dit gezelschap? Kijk dan hier op onze website of neem contact op met haverkate@verenigingrembrandt.nl.

17-02-2012 | Rembrandt van Rijn (1606 – 1669) van leerling tot Hollandse meester

Met steun van, onder andere, Vereniging Rembrandt heeft Museum de Lakenhal in Leiden het vroegst bekende werk van Rembrandt van Rijn aangekocht: de Brillenverkoper, 1624 - 1625.

In de Brillenverkoper zult u niet direct de hand van Rembrandt herkennen. Er is lange tijd discussie geweest of dit werkelijk een werk van Rembrandt is. Het schilderij is niet gesigneerd noch gedateerd, toch heerst er in de recente literatuur consensus dat dit werk wel degelijk een eigenhandig werk van de jonge Rembrandt van Rijn is.

De Brillenverkoper is het werk van een beginneling maar van grote documentaire waarde. In de kiem is het bijzondere talent van Rembrandt in dit vroege werk al aanwezig. De Brillenverkoper getuigt van de artistieke uitdagingen waarmee Rembrandt gaandeweg beroemd zou worden: het clair-obscur (contrast tussen licht en donker), de losse verftoets en de levensechte koppen van de hoofdfiguren. Hiermee is de Brillenverkoper in wezen al een typische Rembrandt. Het paneeltje maakt oorspronkelijk deel uit van een serie verbeeldingen van de vijf zintuigen. De Brillenverkoper is de verbeelding van het ‘gezicht' en nu als enige in openbaar bezit. De paneeltjes ‘gehoor' en ‘gevoel' zijn sinds 2006 in het bezit van een Amerikaanse particulier verzamelaar (The Leyden Gallery, New York). De pendanten met de ‘smaak' en de ‘geur' zijn hoogstwaarschijnlijk verloren gegaan.

In de context van schilderijen van Rembrandt in Nederlandse openbare verzamelingen neemt de Brillenverkoper als vroegst bekende werk een bijzondere plaats in. Vereniging Rembrandt vindt het belangrijk dat dit werk onderdeel wordt van ons Nederlands kunstbezit. Want hiermee kan de kunsthistorische betekenis en ontwikkeling van Rembrandt goed getoond worden aan kenners, het publiek en boven alles aan u als lid van onze vereniging.

16-02-2012 | Museum Belvédère verwerft Sneeuwlandschap van Jan Mankes met steun van de Vereniging Rembrandt

Afgelopen week heeft Museum Belvédère in Oranjewoud in Friesland een belangrijk schilderij aan haar collectie toegevoegd. Het gaat om het werk Sneeuwlandschap met sloot uit 1913 van de kunstenaar Jan Mankes (1889-1920). Deze aankoop is mogelijk gemaakt door het BankGiro Loterij Aankoopfonds van de Vereniging Rembrandt en de Ottema-Kingma Stichting.

Terwijl de sneeuw inmiddels uit het Friese landschap is verdwenen, blijft met deze aankoop in Museum Belvédère permanent een Fries winterlandschap te bewonderen. Jan Mankes is altijd een gewaardeerd schilder geweest die goed in Nederlandse musea vertegenwoordigd is. Zo bevindt zich in Museum voor Moderne Kunst Arnhem een belangrijke collectie, in de jaren zeventig van de vorige eeuw met steun van de Vereniging Rembrandt aangekocht.

Dit mysterieuze en verstilde winterlandschap van Mankes vormt een mooie aanvulling aangezien onder de werken die zich in Nederlands openbaar kunstbezit bevinden weinig landschappen van Mankes zijn. Daarbij hoort dit winterlandschap echt thuis in Museum Belvédère: Mankes schilderde dit in 1913 op steenworp afstand van het huidige museum, in het naburige dorpje De Knipe, en geeft een prachtig beeld van het toenmalig landelijk gebied rondom het museum.

Het is de eerste keer dat Museum Belvédère steun ontvangt van de Vereniging Rembrandt. Dankzij deze steun kunnen leden van de Vereniging Rembrandt nu ook dit museum met hun Rembrandtkaart gratis bezoeken. De Mankes is vanaf heden in het museum te bewonderen, tentoongesteld samen met negentien andere olieverfschilderijen van zijn hand die het museum in bruikleen heeft.

07-02-2012 | Ook in 2012 werken Vereniging Rembrandt en de BankGiro Loterij weer samen

Fusien Bijl de Vroe-Verloop, directeur Vereniging Rembrandt, neemt cheque in ontvangst (foto Roy Beusker).

Op maandag 6 februari ontving de Vereniging Rembrandt tijdens het feestelijke Goed Geld Gala van de BankGiro Loterij een cheque van €300.000. Dit bedrag komt ten goede van het BankGiro Loterij Aankoopfonds van de Vereniging Rembrandt. Dit fonds is in 2010 speciaal ingesteld om financiële steun te verlenen bij de aankoop van kunstwerken door Nederlandse musea die geen directe meerjarige bijdrage voor kunstaankopen van de BankGiro Loterij ontvangen. Gedurende vijf jaar stelt de BankGiro Loterij jaarlijks € 300.000,- voor dit fonds beschikbaar. De Vereniging Rembrandt is verheugd dat zij op deze manier kan bijdragen aan de spreiding van de bijdrage van de BankGiro Loterij aan culturele instellingen. Een overzicht van de werken die tot nu toe met steun van dit fonds zijn aangekocht is hier te zien.

De BankGiro Loterij is de oudste goededoelenloterij van Nederland. Ongeveer 700.000 Nederlanders spelen maandelijks mee. Een lot kost € 10,50 per maand, er zijn 14 trekkingen per jaar. De helft van elke lotprijs is bestemd voor het goede doel. Deelnemers maken kans op prijzen en steunen molens, musea en monumenten in Nederland. De BankGiro Loterij kon dankzij haar deelnemers uit de inleg in 2011 ruim 64 miljoen euro bijdragen aan het behoud van cultureel erfgoed in Nederland. In totaal namen 58 organisaties tijdens het Goed Geld Gala een cheque in ontvangst.

07-02-2012 | 18 schilderijen van Monet te zien in virtuele tentoonstelling

Op de zaterdagen 28 januari en 4 februari 2012 werden twee nieuwe afleveringen van Avro's Verborgen Collecties uitgezonden. In dit tweeluik speurden Peter Hecht en Jhim Lamoree naar de schilderijen van de Franse schilder Claude Monet in de Collectie Nederland. Tijdens hun zoektocht kwamen ze tot de conclusie dat we in Nederland veel meer werken van Monet hebben dan we tot nu toe dachten. Na een kleine 100 jaar verzamelen hebben we in Nederland een collectie van niet minder dan achttien werken waarin alle belangrijke perioden uit het oeuvre van de kunstenaar vertegenwoordigd zijn, bij elkaar dus een representatief overzicht. Helaas zijn deze werken niet in één ruimte te zien aangezien ze zich in de collecties van verschillende musea bevinden. Wilt u toch een overzicht bekijken van deze werken? Kijk dan naar deze virtuele tentoonstelling.

De twee afleveringen zijn in hun geheel op onze site te bekijken:

Aflevering 1, 28 januari 2012

Aflevering 2, 4 februari 2012

Deze twee afleveringen werden mogelijk gemaakt door de Vereniging Rembrandt, met dank aan het K.F.Hein Fonds.

06-02-2012 | Lovende recensie voor ‘De Collectie Verrijkt’ in Burlington Magazine

De Utrechtse hoogleraar kunstgeschiedenis Peter Hecht scoort internationaal met de tentoonstelling ‘De Collectie Verrijkt'. In het februarinummer van het gezaghebbende Britse vakblad The Burlington Magazine schreef Nicholas Penny, directeur van de National Gallery in Londen, een zeer positieve recensie voor deze tentoonstelling. De recensie is ook online op de site van The Burlington te lezen.

De tentoonstelling ‘De Collectie Verrijkt' werd door Hecht samengesteld in het kader van het ‘Vereniging Rembrandt-Fellowship' van de Universiteit Utrecht. Dit fellowship is er speciaal op gericht om de kennis omtrent het openbaar kunstbezit te bevorderen. Hecht verrijkte de vaste collectie van Boijmans met ruim twintig werken uit andere openbare collecties. Deze twintig gasten en een kleine 350 schilderijen en beelden uit de vaste collectie van het museum bieden een verfrissende blik op de Westerste kunst van tussen 1500 en 1940.

Meer weten? Lees ook dit interview met Peter Hecht in het Financieel Dagblad.

26-01-2012 | Nieuwe afleveringen 'Verborgen Collecties' laten zien dat Collectie Nederland rijk is aan werken Monet

Verborgen Collecties - zaterdag 28 januari en 4 februari - Avro Nederland 2 - 17.00 uur

Hoeveel werken van de Franse schilder Claude Monet zijn er eigenlijk in Nederland en hoe zijn die werken in het Nederlands openbaar kunstbezit terecht gekomen? In de twee nieuwe afleveringen van Avro's Kunstuur-serie "Verborgen Collecties" wordt wederom duidelijk dat de Collectie Nederland veel rijker is dan we vaak denken.

Deze twee afleveringen werden mogelijk gemaakt door de Vereniging Rembrandt, met dank aan het K.F.Hein Fonds. Ze zijn gemaakt in het kader van het fellowship van de vereniging. In dit tweeluik gaan hoogleraar kunstgeschiedenis Peter Hecht, als fellow van de Vereniging Rembrandt, en Jhim Lamoree, als host van de serie, opzoek naar de werken van Monet in de Collectie Nederland. Wie wist dat de Nederlandse musea maar liefst achttien werken van deze Franse impressionist in hun bezit hebben?

Een buitenbeentje in het Rijksmuseum
Hecht's en Lamoree's speurtocht begint in het Van Gogh Museum. Daar hangt de allereerste Monet die in een Nederlandse openbare collectie terecht kwam. Dit werk, ‘La Corniche de Monaco' werd in 1900 aan het Rijksmuseum geschonken. Op dat moment leefde Monet nog en was het werk slechts zestien jaar oud. Hecht vertelt dat het Rijksmuseum destijds kortstondig hedendaagse kunst verzamelde en dat het museum daarom een logische plek voor het schilderij was. Jaren later werd het schilderij een buitenbeentje in de collectie en kwam het via omzwervingen als bruikleen in het Van Gogh Museum terecht. Daar komt het werk nu helemaal tot zijn recht samen de vier Monet's die het Van Gogh Museum zélf in de loop der jaren wist te verwerven. Drie daarvan werden met steun van de Vereniging Rembrandt aangekocht.

‘Een goed bewaard geheim'
Volgens Hecht is het ‘een goed bewaard geheim' dat het Rijkmuseum zelfs nóg een Monet in haar bezit heeft. Dit werk, 'een olieverfschets van een bos bloemen', werd in 1922 aan het museum geschonken en hangt tegenwoordig in het depot van het Van Gogh Museum. Volgens Peter Hecht is dit werk nog nooit aan het Nederlandse publiek getoond. In de loop van de twee afleveringen laten Hecht en Lamoree zien dat de Collectie Nederland nog veel meer van dit soort verassingen te bieden heeft. Met bezoekjes aan het Stedelijk Museum, Het Kröller-Müller Museum, Rijksmuseum Twente, Museum Boijmans Van Beuningen en het Gemeentemuseum Den Haag wordt het overzicht van Monet's werk in Nederland helemaal compleet.

De conclusie van Hecht's en Lamoree's zoektocht is dat we in Nederland veel meer werken van Monet hebben dan we tot nu toe dachten. Na een kleine 100 jaar verzamelen hebben we in Nederland een collectie van niet minder dan achttien werken waarin alle belangrijke perioden uit het oeuvre van de kunstenaar vertegenwoordigd zijn, bij elkaar dus een representatief overzicht. Hecht en Lamoree vragen zich dan ook af of het niet tijd wordt voor een Monet-tentoonstelling in Nederland. Voorlopig geven deze twee afleveringen in ieder geval een goed overzicht van Monet's werk in Nederland.

22-01-2012 | Grootoudergezelschap bezoekt 'XXSmall' met de kleinkinderen

Op zondag 22 januari ontving het Gemeentemuseum Den Haag het Grootoudergezelschap van de Vereniging Rembrandt met hun kleinkinderen. Tot eind maart is in het museum de tentoonstelling ‘XXSmall: Poppenhuizen en meer in miniatuur' te zien.

Wat is er leuker dan samen met de kleinkinderen naar die indrukwekkende pronkpoppenhuizen uit de 17de en de 18e eeuw te kijken? Behalve deze antieke poppenhuizen met hun priegelige meubeltjes, schilderijtjes en minuscuul huisraad zijn er ook eigentijdse miniatuurhuizen te zien, geheel ingericht met modern design. Trots zwaaiend met hun eigen Rembrandtpasjes stonden de ruim 40 kleinkinderen samen met hun grootouders in de rij om het museum binnen te gaan.

Het gezelschap werd ontvangen door Jet Pijzel-Dommisse, conservator kunstnijverheid van het museum en maker van de tentoonstelling. Samen met twee rondleiders leidde zij de groep door de tentoonstelling en vertelde over de geschiedenis van poppenhuizen en de eeuwenoude fascinatie voor voorwerpen in miniatuur. Waarom is een object eigenlijk in het klein (na)gemaakt en vooral: hoe leefde men in vroeger tijden? Eén van de collectiestukken dat de bewondering van de kinderen wist te wekken is een tot in perfectie nagemaakt serviesje van goud dat in een kersenpit past. Kleiner kan bijna niet!

Als voorbereiding op de tentoonstelling lazen de grootouders samen met hun kleinkinderen het spannende prentenboek ‘Nacht in het poppenhuis' van veelbekroond illustrator Thé Tjong-Khing. In het verhaal gaat het meisje Willemien logeren bij haar tante Sara die een prachtig poppenhuis heeft. Als ze 's nachts stiekem bij het poppenhuis gaat kijken komt ze in het poppenhuis terecht en komen de poppen tot leven. Voor de illustraties van het prentenboek stond het achttiende-eeuwse poppenhuis van Sara Rothé van Amstel uit de collectie van het museum als model. Dat de kleinkinderen goed waren voorbereid bleek toen één van de kinderen voor het originele poppenhuis van Sara Rothé van Amstel stond en riep: ‘Hé die is knap nagemaakt, precies zoals het poppenhuis in het prentenboek!'. Zowel de grootouders als de kleinkinderen kwamen tevreden uit de tentoonstelling en naderhand was er nog tijd voor limonade en muffins.

Het Grootoudergezelschap van de Vereniging Rembrandt heeft als doel om de liefde voor kunst aan de allerjongste generatie mee te geven. Heeft u ook kleinkinderen en wilt u meer weten over dit gezelschap? Neem dan contact op met haverkate@verenigingrembrandt.nl.

27-12-2011 | De verjongde kunst van het geven

Afgelopen oktober werd de 'Caius Cirkel' van de Vereniging Rembrandt opgericht. Deze nieuwe cirkel bestaat uit 49 jeugdige leden die ieder gedurende vijf jaar 500 euro in het aankoopfonds van hun cirkel storten. Samen besluiten zij welke aankoop steun krijgt uit hun gezamelijke fonds. Website www.caritasenco.nl interviewde oprichtster Claudine de With van de Caius Cirkel over haar ideeen achter deze nieuwe cirkel. Lees hier het hele artikel:

http://www.caritasenco.nl/2011/12/16/de-verjongde-kunst-van-het-geven/

29-11-2011 | Vereniging Rembrandt pleit voor een onafhankelijke commissie die over de verkoop van collectiestukken oordeelt

Op dinsdag 29 november organiseerde de Vereniging Rembrandt de 'Rembrandtlezing 2011'. Tijdens deze jaarlijks terugkerende lezing snijdt de vereniging actuele onderwerpen aan op het gebied van het openbaar kunstbezit. Dit jaar stond onder de titel ‘Ik hou van je, ik hou niet van je ... verzamelen voor de eeuwigheid?', de Leidraad Afstoting Museale Objecten (Lamo) centraal. Tijdens de lezing kwam de Vereniging Rembrandt met het voorstel om, als aanvulling op de Lamo, een commissie in het leven te roepen die beoordeelt of een werk in Nederland moet blijven indien het kan worden afgestoten.

Het tafelzilver kan maar één keer verkocht worden...
De directe aanleiding voor de Vereniging Rembrandt om de Lamo ter discussie te stellen was de recente verkoop van het schilderij The Schoolboys van Marlene Dumas door Museum Gouda. Geheel tegen de voorschriften van de Lamo in, verkocht het museum het schilderij zonder het eerst aan andere Nederlandse musea aan te bieden en gebruikte de opbrengst om onder meer een gat in haar begroting te dichten. Het schilderij kwam vervolgens bij een koper in het buitenland terecht. Na veel kritiek uit het museale veld betuigde Museum Gouda uiteindelijk spijt van haar handelswijze. De Nederlandse Museum Verenging (NMV), die de Lamo mede heeft samengesteld, berispte het museum vanwege de verkoop, maar besloot tijdens haar ledenvergadering om het museum niet te royeren als lid van de NMV. Eerder had ruim twee derde van de leden van de NMV aangeven wél tot ‘excommunicatie' over te willen gaan, maar hier werd van afgezien onder de voorwaarde dat de Lamo aangescherpt zal worden.

Ook de Vereniging Rembrandt pleit voor een aanscherping van de Lamo. Het kan niet zo zijn dat musea de verkoop van collectiestukken als een middel gaan gebruiken om financiële tekorten weg te werken en de Lamo slechts als een richtlijn gaan beschouwen. De zorg is dat dit ook helemaal niets oplost aangezien, zoals voorzitter van de Vereniging Rembrandt Martijn Sanders het tijdens de Rembrandtlezing verwoordde: ‘je het tafelzilver maar één keer kunt verkopen, het dak er één keer mee kan repareren, maar het dak op een dag opnieuw gaat lekken'.

Voorkom dat slagers hun eigen gaan vlees keuren...
Om er voor te zorgen dat in de toekomst geen topstukken, zoals de The Schoolboys, verloren gaan voor de Collectie Nederland kwam Martijn Sanders namens de Vereniging Rembrandt met het voorstel om als aanvulling op de Lamo een onafhankelijke commissie in het leven te roepen die beoordeelt of een kunstwerk in Nederland moet blijven of niet. De Vereniging Rembrandt is van mening dat Nederlandse musea verplicht zouden moeten worden om een voorgenomen verkoop te melden bij een dergelijke commissie. Deze commissie toetst dus niet alleen het belang van het collectiestuk ten opzichte van de collectie van het museum dat het wil afstoten, maar beoordeelt ook of het werk van belang is voor de Collectie Nederland. Deze aanvulling vormt hoe dan ook een goede aanscherping aangezien de Lamo enkel is opgesteld vanuit het perspectief van individuele collecties.

Vereniging Rembrandt kijkt verder dan het lokale belang...
De Vereniging Rembrandt zou, als belangenbehartiger van het Nederlands openbaar kunstbezit, graag samen met andere partijen, zoals de NMV, een rol willen spelen in het opzetten van een dergelijke commissie. De normen die deze commissie zou moeten hanteren sluiten goed aan bij de criteria die de Vereniging Rembrandt hanteert bij steunverlening.

Dat zowel het aankopen als afstoten van kunstwerken vaak maatwerk is, bleek uit de voordrachten van de vier museumdirecteuren die waren uitgenodigd om tijdens de Rembrandtlezing te spreken. Charles de Mooij van het Noordbrabants Museum, Emilie Gordenker van het Mauritshuis, Ruud Priem van het Catharijneconvent en Ralph Keuning van Museum de Fundatie gaven ieder voorbeelden van werken die niet meer in de collectie van hun museum pasten en hoe zij daar mee om zijn gegaan. Ze gaven voorbeelden van werken die als bruikleen succesvol elders in de Collectie Nederland werden herplaatst, van directie ruilhandel tussen musea en van werken die het juist heel goed deden als ‘vreemde eend in de bijt'.

Alle sprekers waren het er over eens dat de Lamo te allen tijde strikt nageleefd dient te worden en dat deze aangescherpt moet worden. De Vereniging Rembrandt gaat er van uit dat de Nederlandse musea zich inderdaad blijven houden aan de Lamo en wil de komende tijd samen met andere partijen eraan werken om deze aan te scherpen. Alleen dan kan te allen tijde een sterke Collectie Nederland worden gewaarborgd.

Meer weten over de Lamo? Kijk op de site van de Nederlandse Museum Vereniging:
http://www.museumvereniging.nl/Voorleden/Ethischecode/LAMO.aspx

29-11-2011 | Peter Hecht pleit voor onafhankelijk adviescollege bij afstoten collectiestukken

Afgelopen maandag 28 november nam de Nederlandse Museumvereniging (NMV) een beslissing over de vraag of Museum GoudA uit de NMV moet worden gezet. GoudA verkocht dit jaar The Schoolboys, een topstuk van Marlene Dumas, en nam het daarbij niet zo nauw met de Leidraad Afstoting Museale Objecten (Lamo). De beslissing van de NMV is hier terug te lezen:

http://www.museumvereniging.nl/Nieuwsoverzicht/Nieuwsdetailpagina/tabid/351/NewsListId/9/NewsItemId/413/Default.aspx

In aanloop naar deze beslissing interviewde het Financieel Dagblad hoogleraar kunstgeschiedenis Peter Hecht. Peter Hecht is behalve hoogleraar ook fellow en bestuurslid van de Vereniging Rembrandt. Volgens Peter Hecht ontbreekt het aan nationaal toezicht bij het afstoten van collectieonderdelen. Op dindsdagavond 29 november vindt de Rembrandtlezing 2011 plaats. Dit jaar staat de Lamo centraal. Tijdens deze lezing is Hecht één van de sprekers.

Lees hier het hele artikel

26-11-2011 | Letterkundig Museum winnaar Hollandse Nieuwe 2011

Sinds oktober streden vijf musea in het AVRO Kunstuur programma ‘Hollandse Nieuwe’ om de titel ‘Hollandse Nieuwe 2011’. Welk museum presenteerde hun nieuwe aanwinst het beste aan het publiek? Sinds zaterdag 26 november is bekend dat het Letterkundig Museum in Den Haag door het Nederlandse publiek is verkozen tot ‘Hollandse Nieuwe 2011’. Directeur Aad Meinderts nam uit handen van Andrea van Pol de prijs in ontvangst: “Prachtig! We hebben er veel moeite voor gedaan en dan is het mooi als je uiteindelijk ook wint!“

Andrea van Pol en Pjotr de Jong bezochten vijf verschillende musea en beoordeelden de presentatie rondom hun nieuwe aanwinst. Maar uiteindelijk bepaalde de kijker én de museumbezoeker de winnaar! En dat dat veel enthousiasme opleverde was duidelijk; zo’n 10.000 mensen lieten uiteindelijk hun voorkeur blijken door online te stemmen voor hun favoriete presentatie!

De deelnemende musea waren: Museum Volkenkunde (Prauwfiguur van de Salomonseilanden), het Letterkundig Museum (manuscript ‘Ik Jan Cremer’), het Nederlands Zilvermuseum (zilvercollectie Van Kempen en Begeer), Museum Catharijneconvent (schilderij ‘De vier Kerkvaders’ van Abraham Bloemaert) en het SM’s (sieradencollectie van Emmy van Leersum).

Het programma Hollandse Nieuwe wordt mede mogelijk gemaakt door De Vereniging Rembrandt, VSBfonds en Mondriaan Stichting. De fondsen steunen het programma omdat het musea uitdaagt hun aanwinst zo duidelijk mogelijk en in de context van hun collectie aan het publiek te presenteren. Iets wat zeker in deze tijd van groot belang is. Want alleen met een goede presentatie kan het bijzondere van een nieuwe aanwinst gedeeld worden met het publiek. En daar is de aankoop tenslotte voor bedoeld!

Website: kunstuur.avro.nl

Facebook: facebook.com/AVRO.KunstUur

Twitter: twitter.com/avro_kunst

Bekijk de afleveringen van Hollandse Nieuwe terug!

24-11-2011 | Lezersreacties Bulletin

In het laatste bulletin van de Vereniging Rembrandt staat een interview met Willem Bijleveld, diecteur van het Scheepvaartmuseum. Naar aanleiding van dit interview kregen wij een tweetal reacties die wij graag met onze leden delen. Wilt u ook uw mening over dit artikel geven, of over een ander artikel uit het bulletin, stuur dan een e-mail naar: bureau@verenigingrembrandt.nl. Het artikel is hier na te lezen.

Geachte Vereniging Rembrandt,

Mooie aandacht voor het museum in het laatste Bulletin met prachtige foto’s. Die geven gelukkig geen eenzijdig beeld van “een pretpark met inhoud”, maar van (een deel van) de weergaloos mooie maritieme collectie van een museum dat de vertaalslag naar de 21ste eeuw heeft kunnen en durven maken. Dat het een plezier is er te toeven, voor vele soorten bezoekers, staat buiten kijf. Het monument is een juweel in zijn authentieke vorm.

Ik ben zelf erg onder de indruk van het inhoudelijk verantwoordelijke team, dat niet alleen prachtige nieuwe concepten heeft weten te bedenken, maar ook alles heeft weten te realiseren en waar te maken onder de bezielende leiding van het Hoofd Collecties Henk Dessens. Gelukkig met veel support van fondsen en sponsoren, deskundige en betrokken verenigingsleden en toezichthouders. In die zin staat het museum ineens sterker en anders, meer sophisticated, op de kaart. De media getuigen daarvan.De eventorganisatie is in deze omvang en aanpak nieuw en werkelijk een mooi avontuur. In die context is de publicatie op een mooi moment gekomen en een genoegen om te lezen. Hopelijk ook voor velen met mij.Ik wens ons allen nog veel vreugde en inspiratie met dit deel van ons openbaar kunstbezit.En leuk als de VR op bezoek komt met veel van haar (zeer toegewijde en deskundige) leden.

Hartelijks,

Julienne Straatman, Lid Vereniging Rembrandt en vice- voorzitter Raad van Toezicht Scheepvaartmuseum

Geachte vereniging,

In het laatste bulletin staat een uitgebreid interview met de directeur van het onlangs weer opengestelde scheepvaartmuseum in Amsterdam. In het stuk wordt uiteraard een positief beeld geschetst van het nieuwe museum. Mijn ervaring is anders.

Ik was erg benieuwd hoe het nieuwe Scheepvaartmmuseum was geworden. Het museum was voor de verbouwing een favoriet museum van mij. Laat duidelijk zijn: het is mijns inziens prima als een museum veel aandacht besteed aan kinderen. Maar het is wel van belang dat een museum zijn taken en verantwoordelijkheden niet uit het oog verliest. Een historisch museum heeft ook een educatieve taak en niet alleen voor kinderen maar ook voor volwassenen en zeker ook voor de wat meer dan geïnteresseerde kenner. Maar die laatste bezoeker heeft weinig in het museum te zoeken, daarvoor zijn de teksten te summier en is het gebodene te willekeurig (een uitzondering vormt de tentoonstelling over globes).

Ik wilde bij mijn bezoek ook aan mijn kinderen graag een aantal van de belangrijkste stukken uit de collectie laten zien, zoals de koningssloep, het oudste scheepsmodel uit de collectie, het geweldige instructiemodel speciaal voor de zeilen en tuigage, of de periscoop waardoor je over het dak van het gebouw kon kijken. Helaas; geen van deze geweldige objecten passen kennelijk meer in het nieuwe museum! Natuurlijk moet je als museum keuzes maken en kan je niet alles opstellen maar dit is volledig uit de bocht geschoten.

Eén van de reden om de grootse verbouwing was om een betere routing te realiseren, zelfs dat is niet verbeterd, integendeel! De bezoeker kan niet meer een hele rondgang op een verdieping maken; de bezoeker moet steeds terug naar de volledig lege binnenplaats om weer via allerlei te smalle trappen op dezelfde verdieping een andere deeltentoonstelling te bezoeken. Dat leidt niet alleen tot onnodig veel heen en weer geloop, veel loze ruimtes en extra controles; het leidt ook tot enorme versnippering van het geen wordt tentoongesteld. Voor een argeloze bezoeker is er geen touw aan vast te knopen. Laat staan dat er op enige manier sprake is chronologie. Dat is vast ouderwets. Zelfs op de deeltenttoonstelling van schilderijen is niet goed de ontwikkeling van schepen en scheepsbouw te volgen!

Het museum herbergde één van de beste, zo niet de best gesorteerde boekhandel over scheepvaart. Ik heb er nog naar lopen zoeken. Op de derde verdieping is wel een wereld gecreëerd met vissen, schelpen en planten. Prachtig voor een kinderdagverblijf, maar voor het museum, dat de belangrijkste collectie op het gebied van de scheepvaart in Nederland beheert, volstrekt onwaardig. Aan het begin van mijn bezoek was ik alleen teleurgesteld maar ik werd gedurende mijn bezoek steeds bozer. Er is mij en ik denk ook Amsterdam een geweldig museum ontnomen!

A.J. van der Leeuw, Purmerend

21-11-2011 | Cultureel erfgoed vraagt om lange termijn denken

Op 27 oktober werd het ‘collectiecentrum’ van het Amsterdam Museum officieel geopend. Dit centrum is het nieuwe depot voor de ruim 70.000 kunstwerken van het museum. Vanaf 2012 is het mogelijk om in dit gebouw op afspraak de collectie van het Amsterdam Museum te bekijken. Pauline Kruseman, voormalig directrice van het Amsterdam Museum, heeft zich vijftien jaar lang ingezet om de eigenaar van deze collectie, de gemeente Amsterdam, ervan te overtuigen dat een dergelijke hoogwaardige bewaarplaats voor de (historische) schatten van Amsterdam essentieel is. In een artikel in Amstelodamum schrijft ze over haar taak als collectiebeheerder en over de geringe mate waarin het bezuinigen op die taak mogelijk is. ''Het zorgen voor een collectie is iets wat je niet niet kunt doen’’, aldus Kruseman. De oplevering van het nieuwe collectiecentrum zorgt er voor dat de collectie van de stad Amsterdam nog beter ontsloten kan worden en op een verantwoorde manier aan volgende generaties kan worden doorgegeven. Een lange termijn visie bij het beheren van collecties is dus onmisbaar. Lees hier het hele artikel.

15-11-2011 | Zilveren topstukken terug op kasteel Cannenburch

Op woensdag 9 november zijn op kasteel Cannenburch in Gelderland de zilveren sauskommen en onderschotels, die in 1783 werden vervaardigd voor bewoners van het kasteel, gepresenteerd en plechtig teruggeplaatst in de eetzaal.

Mede dankzij het BankGiroLoterij Aankoopfonds van de Vereniging Rembrandt zijn deze zilveren topstukken als onderdelen van het oorspronkelijke en rijke inventaris van het kasteel verworven.

De De sauskommen en onderschotels zijn gemaakt door de Amsterdamse zilversmeden respectievelijk Cornelis Hendrik Bömcke (1758-1818) en Frederik Manicus I (1738-1785). De alliantiewapens van Van Isendoorn-Van Renesse verwijzen naar erfgenamen van de meest bekende bewoner van het kasteel, Marten van Rossem. Na het overlijden van de laatste weduwe Van Isendoorn à Blois in 1881 verdwenen de sauskommen van het kasteel en kwamen in handen van erfgenamen van het echtpaar Van Isendoorn à Blois-van Oldeneel tot Oldenzeel. Door de aankoop zijn deze bijzondere topstukken na meer dan 130 jaar teruggekeerd op kasteel Cannenburch.

Meer weten over over kasteel Cannenburch? Kijk op www.mooigelderland.nl

14-10-2011 | Een Avercamp voor Kampen; een gedroomde aanwinst verwezenlijkt

Mede dankzij de Vereniging Rembrandt is er voor het eerst in bijna 400 jaar weer een schilderij van Hendrick Avercamp (Amsterdam, 1585 - Kampen, 1634) in Kampen te bezichtigen. Daarbij kwam echter geen financiële steun te pas. Voor de Rembrandtlezing van 2010 nodigde de vereniging vijf museumdirecteuren uit om een pleidooi te houden over een kunstwerk dat zij graag aan de collectie van hun museum zouden willen toevoegen. Daarbij was het belangrijk dat zij beargumenteerden waarom het betreffende werk een zinvolle aanvulling zou zijn voor de collectie van het betreffende museum en voor het Nederlands openbaar kunstbezit als geheel. Kanttekeningen zoals een beperkte beschikbaarheid en een gebrek aan geld werden daarbij overboord gezet; het ging immers om een gedroomde aanwinst. In het geval van Stan Petrusa, directeur van het Stedelijk Museum in Kampen, is die droom nu werkelijkheid geworden. Hij beargumenteerde op overtuigende wijze waarom een schilderij van Avercamp een begerenswaardige toevoeging zou zijn voor de collectie van zijn museum. Het belangrijkste argument dat Petrusa daarbij aanvoerde is dat Avercamp de beroemdste kunstenaar is die ooit in Kampen heeft gewerkt en gewoond, en er geen schilderij van zijn hand in Kampen aanwezig was. Nog tijdens de lezing bleek deze droomaanwinst werkelijkheid te kunnen worden. Taco Dibbits, directeur Collecties van het Rijksmuseum, bood aan om één van de drie schilderijen van Avercamp die het Rijksmuseum in haar bezit heeft, in langdurig bruikleen te geven aan het Stedelijk Museum in Kampen. Dibbits liet weten dat één van deze schilderijen op zaal hing in het Rijksmuseum (aangekocht in 1898 met steun van de Vereniging Rembrandt), dat een tweede in bruikleen was bij het Mauritshuis in Den Haag en dat er een derde in het depot hing, en dus naar Kampen kon. Nu, slechts een jaar na de Rembrandtlezing, hangt dit schilderij met de titel ‘IJsvermaak’ (circa 1615) in de vaste opstelling van het Stedelijk Museum in Kampen en is het te bezichtigen in de context van de stad waar Avercamp woonde, werkte en waar hij vaak ook zijn inspiratie vandaan haalde. Dit initiatief van het Rijksmuseum laat zien hoe waardevol het is om over de grenzen van de eigen collectie heen te kijken en dat het openbaar kunstbezit ook zonder een aankoop versterkt kan worden.