Nieuwe aanwinsten
2011
Camille Pisarro
Het hooien, Éragny, 1887
Van Gogh Museum, Amsterdam
Het stond al jaren op het wensenlijstje van het Van Gogh Museum om het groepje pointillistische schilderijen in haar collectie uit te breiden. Tot nu toe boden deze schilderijen namelijk onvoldoende houvast om een representatief beeld te geven van het pointillisme ten tijde van Van Goghs verblijf in Parijs (1886-1888) en de grote invloed van deze schildertechniek op zijn werk. Met de aankoop van dit zeldzame werk van Camille Pissarro is het pointillisme in de collectie van het museum representatiever geworden en is het museum nu beter in staat om de invloed van deze techniek op Van Goghs werk aan het publiek inzichtelijk te maken.
2011
Karel van Mander
Wie wat bewaart die heeft wat, circa 1585-1589
Teylersmuseum, Haarlem
Deze tekening van Karel van Mander verbeeldt het spreekwoord ‘wie wat bewaart, heeft wat’. Moralistische voorstellingen zoals deze waren van essentieel belang voor de ontwikkeling van de Nederlandse genreschilderkunst in de 17e eeuw. Mede vanwege haar vroege datering (1585-1590) en haar relatie tot de latere Nederlandse schilderkunst is het een belangrijke aanwinst voor het Nederlands openbaar kunstbezit. Bovendien laat deze tekening een andere kant van Karel van Mander zien die we voornamelijk kennen van zijn maniëristische werken. Met deze aankoop keert het werk weer terug naar de stad waar Van Mander ooit woonde en werkte.
2011
Anoniem (Noordelijke Nederlanden)
Een geleerd echtpaar uit de Gouden Eeuw, circa 1660
Museum Boerhaave, Leiden
Portretten zoals deze, met nauwkeurig afgebeelde meetinstrumenten en tekeningen, zijn zeer zeldzaam. Het schilderij brengt de wetenschap van de gouden eeuw op een prachtige wijze in beeld. Het toepasselijke is dat Museum Boerhaave als wetenschapsmuseum zelf ook dergelijke instrumenten in haar collectie heeft. Met deze aanwinst kan het museum het menselijke aspect van het wetenschappelijk bedrijf in beeld brengen en de historische context aangeven waarbinnen de instrumenten in de collectie van het museum ooit werden gebruikt.
2011
Faience- en tegelfabriek Holland (actief 1894-1918)
28 objecten sieraardewerk
Keramiekmuseum Princessehof
In 1894 werd in Utrecht de Faience- en Tegelfabriek ‘Holland’ opgericht. Deze fabriek behoorde aan het begin van de twintigste eeuw tot de meest vooraanstaande producenten van handbeschilderd sier- en gebruiksaardewerk in Nederland. Met name met haar keramiek in art nouveau-stijl wist het bedrijf zich te onderscheiden. Het Princessehof had reeds 23 stukken van deze fabriek in haar collectie, maar het grootste gedeelte hiervan is niet van dezelfde hoogwaardige kwaliteit als de stukken die het museum in 2011 met steun van de Vereniging Rembrandt heeft weten te verwerven. De aankoop betekent een belangrijke aanvulling en kwaliteitsverbetering van het aardewerk van deze Utrechtse fabriek in de collectie van het Princessehof.
2011
Salomon de Bray
De koningin van Sheba voor de tempel van Salomo, 1657
Frans Hals Museum, Haarlem
Met de aankoop van dit schilderij is het Frans Hals Museum een sleutelstuk rijker van Salomon de Bray. Het werk van deze Haarlemse kunstenaar, die aan het hoofd van de belangrijke schildersfamilie de Bray stond, was slechts mager vertegenwoordigd in de Nederlandse musea. Aangezien de Bray ook als architect werkzaam was, geeft dit werk niet alleen een interessante kijk op zijn geschilderd oeuvre, maar ook op zijn werk als architect. De interesse voor de tempel van Salomo was groot onder 17de-eeuwse architecten en kunstliefhebbers. Desondanks is dit werk het enige bewaard gebleven schilderij uit de 17de eeuw waarop een voorstelling wordt gemaakt van het interieur van deze legendarische tempel.
2011
Jan Steen (1626-1679)
De huwelijksnacht van Tobias en Sara
Museum Bredius, Den Haag
De Steen-specialist Lyckle de Vries schreef in 1977 dat dit werk ‘vóór zijn verminking een van Steens belangrijkste werken is geweest’. Toen hij dit schreef bestond dit schilderij nog uit twee losse stukken omdat het ooit in tweeën was gezaagd. Het ene stuk, met de biddende Tobias en Sara, bevond zich in het bezit van het Instituut Collectie Nederland en het andere stuk, met de aartsengel Rafaël, bevond zich in de collectie van het Museum Bredius. In 1996 werden de twee stukken weer herenigd en kon het werk in oude luister worden hersteld. Het enige probleem was echter dat één van de twee stukken uit de voormalige collectie van de Joodse kunsthandelaar Goudstikker stamt en er in 2006 werd besloten om dit stuk weer over te dragen aan zijn nazaten. Met steun van de Vereniging Rembrandt kon het weer worden teruggekocht en kon het schilderij, in zijn geheel, voor Nederland behouden blijven.
2011
Christoph Ritter III
Twee globebokalen, circa 1640
Het Rijksmuseum, Amsterdam
Deze globebokalen stonden al lange tijd op het verlanglijstje van het Rijksmuseum. Bijzonder is dat de globes de ontdekkingen van de Nederlandse zeevaarders en astronomen in de Gouden Eeuw laten zien. De Duitse beeldhouwer en zilversmid Christoph III Ritter is de maker van de globes. Hij genoot een grote reputatie en zijn roem berustte mede op deze uiterst vakkundig gemaakte bokalen. Dankzij deze aankoop is het mogelijk in de ‘Kunstkammer-opstelling’ van het Nieuwe Rijksmuseum de fascinatie voor de ontwikkelingen in de wetenschap aan het begin van de 17de eeuw te illustreren. Met deze bokalen wordt niet alleen duidelijk hoe internationaal die wetenschapswereld was, maar ook welke belangrijke rol Nederland daarin speelde.
2011
Abraham Busschop
Plafondstuk met vogels, 1708
Dordrechts Museum
Plafondstukken zijn zeldzaam en het werk van de Dordtse schilder Abraham Busschop is in Nederlandse musea nauwelijks vertegenwoordigd. Gezien de datering in 1708 moet Busschop dit plafondstuk voor een huis in Dordrecht gemaakt hebben. Het stuk laat een voorstelling zien ontleend aan een fabel van Aesopus waarin de raaf die zich getooid had met de veren van anderen vogels wordt gestraft voor zijn ijdelheid. De vogels duiken bovenop de raaf om hun veren terug te krijgen. Er is vrijwel niets van dergelijke decoratieve schilderkunst ‘in situ’ in Dordrecht bewaard gebleven. Met deze aankoop kon dit spectaculaire stuk van de Busschop weer terugkeren naar de stad waar het ooit is gemaakt. Na een restauratie die in 2012 zal plaatsvinden, wordt het werk in het plafond van de Schoumanzaal van het Dordrechts Museum aangebracht. Bezoekers kunnen het werk dan weer beleven zoals het ooit bedoeld was.