Skip over navigation | Sla menu over

Waarom gesteund?

16 januari 2017: Groninger Museum presenteert een schilderij van Jan Altink

 

Waarom gesteund door de Vereniging Rembrandt: Jan Altink stond in 1918 aan de basis van de kunstenaarskring De Ploeg. Samen met Jan Wiegers ontwikkelde Altink een Nederlandse variant op het Duits expressionisme van de jaren twintig van de vorige eeuw. Zijn krachtigste werken maakte Altink in deze periode. Het Groninger Museum bezit een omvangrijke collectie werken van Altink uit verschillende periodes waarbij het accent op de jaren twintig ligt omdat hij in die periode zijn meest expressieve werk schilderde. Financiële steun voor de aankoop van nóg een werk van Altink ligt daarom niet voor de hand tenzij het een topstuk uit het oeuvre van de kunstenaar betreft. Schip met rood zeil, dat Altink maakte in 1926, is zo’n topstuk waarmee de bestaande collectie werken van De Ploeg in het Groninger Museum en die van de Collectie Nederland naar een hoger niveau wordt getild.

Schip met rood zeil is aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt, mede dankzij haar Mevrouw M. Boersma Fonds.

Samenstelling: Mariëtta Jansen, conservator De Ploeg - Kunst 20e eeuw, Groninger Museum

Jan Altink (1885-1971)

1926

Schip met rood zeil

Was/olieverf, 68,5 x 58 cm

Groninger Museum, aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt in 2016.

Schip met rood zeil zal in de omvangrijke De Ploeg-Collectie van het Groninger Museum een bijzondere rol gaan vervullen omdat het uit de periode stamt waarin Altink zijn kwalitatief beste werk maakte. Met dit schilderij bracht Altink een bijzonder aspect van het Groninger landschap, de waterwegen die de stad en het omringende land verbinden, op een gedurfde manier in beeld. De heldere compositie, de kromming van het riet dat in één beweging van voorgrond naar de horizon doorloopt en de krachtige kleurcontrasten, maken dit schilderij tot een van de sterkste werken uit het oeuvre van Altink.

Schip met rood zeil

Jan Altink (1885-1971)

1925

Koopvrouw op landweg

Was/olieverf op doek, 70.5 x 58.5 cm

Goninger Museum

In de jaren twintig van de vorige eeuw werd het Groninger landschap in toenemende mate ontdekt en geschilderd door de schilders van de kunstenaarskring De Ploeg. Het wijde lege land bood hen, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de meer lommerrijke omgeving van de provincie Drenthe, picturale mogelijkheden die pasten binnen een nieuwe schilderkunstige ontwikkeling. Het expressionisme had vat gekregen op een aantal leden van De Ploeg doordat Jan Wiegers gedurende zijn verblijf in Davos (1920 - 1921) in contact was gekomen met Ernst Ludwig Kirchner. Er ontstonden karakteristieke landschappen met hoge horizonten en in de verte verdwijnende wegen en sloten. Jan Altink’s Koopvrouw op landweg is daar een treffend voorbeeld van en behoort tot zijn vroege, meest expressionistische werk.

Koopvrouw op landweg

Jan Altink (1885-1971)

1925

Na het bezoek

Was/olieverf op doek, 76 x 60 cm

Groninger Museum

Het motief van “de weg”, zoals bijvoorbeeld te zien in Na het bezoek is een picturaal gegeven dat Altink met name toepast in 1925. Het werd al vroeg opgemerkt door de oud- directeur van het Groninger Museum W. Jos de Gruyter die in de jaren vijftig schreef: “Merkwaardig hoe vaak we op die vroege Ploegschilderijen als thema de landweg tegenkomen, het doek dwars doorkruisend; vooral bij Altink. En de mens over die landweg gaande, het motief van het gaan, het trekken, de actie.” Een aantal werken van Altink uit deze periode is inderdaad volgens dezelfde expressionistische principes opgebouwd: een hooggeplaatste horizon, een omhoogschietende weg of sloot, (rug)figuren en geschilderd in was/olieverf, in heldere, doorgaans ongemengde kleuren.

Na het bezoek

Jan Altink (1885-1971)

1924

De IJsbrekers

Was/olieverf op canvas, 60 x 70 cm

Groninger Museum

Met veel elan gaven de schilders van De Ploeg zoals Jan Wiegers, Jan Altink en Johan Dijkstra uitdrukking aan de uitgestrektheid en ruigheid van het Groningerland. De nieuwe kijk op kleur en compositie zoals die door Jan Wiegers werd geïntroduceerd, zorgde voor de verheviging van de visuele werkelijkheid. De compositie, de schilderwijze maar ook het felle kleurgebruik en de nieuwe wasverf techniek, betekenden een breuk met de traditionele landschapsschilderkunst, een gegeven dat ook zichtbaar wordt in Altinks IJsbrekers uit 1924. De hierop afgebeelde IJsbrekers maakten de vaarroute in het Reitdiep vrij voor de turfboot naar Zoutkamp.

De IJsbrekers

Jan Altink (1885-1971)

1927

Dijk langs het Reitdiep

Was/olieverf op doek, 68 x 56,5 cm

Groninger Museum

In 1918 was Jan Altink een van de medeoprichters en tevens naambedenker van de kunstenaarskring De Ploeg. Volgens hem was er rond 1918 niet zoveel te doen op kunstgebied in Groningen en was het daarom dat hij dacht aan ontginnen en aan ploegen. De naam bleek goed gekozen: de kunstenaars legden in de daarop volgende jaren een avantgardistisch elan aan de dag en stonden open voor de verwerking van uiteenlopende nieuwe invloeden. Rond 1927, trad er een verandering op in Altinks schilderstijl en ontwikkelde hij een landschapsschilderkunst die een meer lyrische verbeelding gaf van het Groninger Hogeland zoals ook te zien in Dijk langs het Reitdiep.

Dijk langs het Reitdiep

F.H. Bach (1865 - 1956)

ca. 1900

“Toen Jan Altink bij mij op de klas was”

Potlood op papier, 31,1 x 41.7 cm

Groninger Museum

Jan Altink werd geboren en getogen in Groningen als zoon van een veeboer. Zijn opleiding volgde hij aan de Academie Minerva waar hij lessen ontving van o.a. F.H. Bach. Achterop dit vroege portretje dat Bach maakte van zijn pupil staat geschreven: “Toen Jan Altink bij mij op de klas was.” Bach is zondermeer belangrijk geweest voor de artistieke ontwikkeling van veel leden van de Groninger Ploeg, hij nam zijn leerlingen mee naar buiten, naar het “Blauwborgje” even buiten de stad, om daar en plein air te schilderen. Zijn voorbeeld heeft er mede toe geleid dat Altink zou kunnen uitgroeien tot landschapsschilder par excellence.

“Toen Jan Altink bij mij op de klas was”

Creditline

Deze aankoop werd mede mogelijk gemaakt door:

De BankGiro Loterij

De Vereniging Rembrandt

Creditline
← Ga terug