Skip over navigation | Sla menu over

Waarom gesteund?

21 december 2017: Gemeentemuseum Den Haag presenteert een hangende sculptuur van Lee Bontecou

De Vereniging Rembrandt heeft het Gemeentemuseum Den Haag gesteund bij de aankoop van een hangende sculptuur uit 1996 door de Amerikaanse kunstenares Lee Bontecou. De sculptuur Zonder titel is een bijzondere aanvulling op het werk dat reeds aanwezig is in de Collectie Nederland. Drie kunstwerken van Lee Bontecou, in Museum Boijmans Van Beuningen, het Stedelijk Museum Amsterdam en het Gemeentemuseum Den Haag, zijn vroege wandreliëfs die het karakter van implosies hebben. Het bijzondere aan haar latere werk is dat de kunstenares het principe hierin heeft omgekeerd: de sculptuur uit 1996 wekt eerder de indruk van een explosie met uitzicht op oneindigheid. De Vereniging Rembrandt draagt graag bij aan de aankoop van gezichts- en collectiebepalende werken van grote kwaliteit en vindt dat deze sculptuur van Bontecou aan die kwalificaties voldoet. De aankoop past daarnaast uitstekend in het beleid dat het Gemeentemuseum de laatste jaren hanteert, waarbij het museum ernaar streeft internationale aankopen te doen uit de periode 1960-1985, van kunstenaars die niet binnen één bepaalde stroming passen.

Deze aankoop werd mogelijk gemaakt door de Vereniging Rembrandt, mede dankzij haar Caius Fonds.

Samenstelling: Laura Stamps, conservator moderne & hedendaagse kunst, Gemeentemuseum Den Haag

Lee Bontecou (1931)

1961

Zonder titel

Canvas, gelast staal en ijzerdraad, 61 x 73,7 x 17,8 cm.

Gemeentemuseum Den Haag
© Lee Bontecou, 2017

In 2010 slaagde directeur Benno Tempel erin het wandrelief Zonder Titel uit 1961 van de kunstenaar Lee Bontecou aan te kopen op een veiling. Tijdens haar jaren in Italië en Griekenland [1956-1958] had Bontecou de eeuwenoude landschappen en steden bekeken en hun organische structuur had haar mateloos gefascineerd. Het was voor haar het bewijs dat mensen de wetten van de wereld van de natuur al van oudsher toepassen. Ze maakte tekeningen van deze structuren die ergens tussen landschappen en steden inzitten. Zonder Titel is een uitvloeisel van deze vingeroefeningen. Op het eerste gezicht lijken haar reliëfs abstract, maar als je beter kijkt, ontdek je daarin altijd een referentie aan het landschap of aan de welvingen van het menselijke lichaam.

Zonder titel

Lee Bontecou (1931)

1996

Zonder titel

Gelast staal, porselein, gaas, zijde en draad
154,9 x 139,7 x 188 cm.

Gemeentemuseum Den Haag, aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt in 2017.
© Lee Bontecou, 2017

Begin 2017 organiseerde het Gemeentemuseum een Lee Bontecou tentoonstelling. Geen retrospectief, maar een dwarsdoorsnede van haar oeuvre, waarin duidelijk werd dat alle werken uit alle periodes met elkaar in verbinding staan. Zo lijkt de hangende sculptuur uit 1996 losgebarsten en opgestegen te zijn uit het wandreliëf uit 1961. Het zwarte gat is een keramische bol geworden met daarin een gat, van waaruit ijzerdraden met kraalachtige vormen en stukken gespannen doek zich vertakken en nieuwe verbindingen zoeken. Het sculptuur wekt associaties op met een vliegende vogel, maar kan net zo goed de verbeelding zijn van de kosmos.

Zonder titel

Lee Bontecou (1931)

1959

Zonder titel

Gelast staal, mousseline, leer, roet, draad en fluweel

Gemeentemuseum Den Haag
© Lee Bontecou, 2017

Tijdens haar verblijf van 1956 tot eind 1958 in Europa op heeft Bontecou een kamer in de wijk Trastevere in Rome. Ze onderzoekt, bekijkt kunst en natuur en komt er volledig tot bloei. Het is een experiment met haar oxyacetylene toorts op haar kamer in Rome, dat een katalyserend effect op haar werk zal hebben. Ze verlaagt de zuurstoftoevoer en ontdekt dat wanneer ze snel over het papier of doek heen en weer beweegt, ze met het roet dat vrij komt een mooie zwarte lijn of volledig zwarte oppervlakte kan maken. De vondst van dit ‘echte zwart waar je je in kunt verliezen of dat je kunt betreden’ is een openbaring. Het fluweelachtige, diepe zwart van het roet, zal Bontecou talloze keren toepassen.

Zonder titel

Lee Bontecou (1931)

1969-2011

Reconstructie van een muur met tekeningen uit het atelier van de kunstenaar

Diverse technieken, totale afmeting 182,9 x 381 cm.

Gemeentemuseum Den Haag, schenking kunstenaar
© Lee Bontecou, 2017

Ik grijp terug, grijp terug op het verleden, pak het op en duw het voorwaarts…’

De aankoop van een groep werken van Lee Bontecou in 2017, waaronder Zonder Titel uit 1996, heeft ook geleid tot een genereuze schenking van de kunstenaar, waaronder deze compositie bestaande uit 57 tekeningen. Bontecou heeft in haar atelier altijd een wand met tekeningen uit verschillende periodes uit haar oeuvre. Ter inspiratie, om elementen uit te putten, voor in haar sculpturen, installaties of voor in andere tekeningen. Het tekenen is voor haar altijd heel belangrijk gebleven. Met slechts een potlood en een vel papier is het mogelijk hele werelden te vangen. En gezien het feit dat Bontecou haar werken al vanaf de jaren zestig omschrijft als ‘Worldscapes’, zou dit wel eens kunnen zijn wat ze in essentie, ook in haar reliëfs en sculpturen, doet.

Reconstructie van een muur met tekeningen uit het atelier van de kunstenaar

Fotografie Gerrit Schreurs

Zaaloverzicht González, Picasso en vrienden in Gemeentemuseum Den Haag [t/m 2 april 2018] met daarop Cactusman I en Cactusman II van Julio González en Grand Nu au fauteuil van Pablo Picasso.

“Men vraagt mij dat altijd. Ik weet het niet. De oudere González, Marino Marini, Brancusi. Ik ging er  [in Europa red.] hun werken bekijken en genoot er van. Ik genoot ervan en keek er naar. González was een geweldige lasser”, aldus Lee Bontecou in een sporadisch interview in 2004. Het Gemeentemuseum Den Haag heeft het sculptuur Cactusman I uit 1939 van Julio González in de collectie. González the first master of the torch maakte met zijn vernieuwende beeldhouwtechniek de weg vrij voor een kunstenaar als Lee Bontecou die eind jaren vijftig gelaste reliëfs begon te maken.

Zaaloverzicht González, Picasso en vrienden in Gemeentemuseum Den Haag [t/m 2 april 2018] met daarop Cactusman I en Cactusman II van Julio González en Grand Nu au fauteuil van Pablo Picasso.

Lee Lozano [1930-1999]

1965

Slide

Olieverf op doek, 3 panelen, 183,2 x 426,7 cm.

Gemeentemuseum Den Haag, aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt in 2016

De aankoop van Lee Bontecou past binnen het beleid van het Gemeentemuseum internationale aankopen te doen van kunstenaars die in de jaren zestig gevormd zijn en die niet binnen een bepaalde stroming passen. De laatste jaren heeft het museum onder andere werken van Louise Bourgeois [1911-2010], Paul Thek [1933-1988] en als laatste Lee Lozano [1930-1999] aan de collectie kunnen toevoegen. Alle drie kunstenaars die of pas op late leeftijd of postuum pas erkenning kregen. Terugkijkend zie je dat deze kunstenaars zich wel lieten inspireren door stromingen van hun tijd, maar deze overstijgen doordat ze tot een zeer persoonlijke beeldtaal komen.

Slide

Constant (1920-2005)

1958

Constructie in oranje

Metaal, perspex en hout, 23 x 110 x 100 cm.

Gemeentemuseum Den Haag
© Fondation Constant c.o. Pictoright Amsterdam 2017

Daarnaast past het werk van Bontecou goed binnen de visionaire inslag die de collectie van het Gemeentemuseum zo kenmerkt. Denk bijvoorbeeld aan de werken die behoren tot Constants visionaire New Babylonproject. Zowel Constant als Lee Bontecou creëren een eigen wereld. Constant bouwt zijn New Babylon gewoon over de bestaande wereld heen, terwijl Bontecouʼs werken meer een eigenzinnige blik op de kosmos verraden.

Constructie in oranje

Odilon Redon (1840-1916)

1879

Germination

Litho, 27,6 x 19,4 cm.

Gemeentemuseum Den Haag

Bontecou werkt met gradaties zwart in [roet]tekeningen, in de gaten in haar reliëfs en in haar hangende sculpturen. Haar werk sluit zodoende prachtig aan bij onze grote collectie prenten van Odilon Redon [1840-1916]. Ook hij begreep de nuances van het zwart en zette die op effectieve wijze in bij het opwekken van een breed scala aan sferen. Net zoals Bontecou slaagt hij er zo in een diepte te creëren op het oppervlak die ruimte biedt voor een spirituele ervaring van het werk. Bovendien duikt er in zijn werk veelvuldig een alziend oog op, dat in veel werk van Bontecou ook te herkennen is.

Germination

Creditline

Deze aankoop werd mede mogelijk gemaakt door:

De Vereniging Rembrandt

Het Mondriaan Fonds

De BankGiro Loterij

Creditline
← Ga terug