Skip over navigation | Sla menu over

Waarom gesteund?

23 januari 2018: Het Van Gogh Museum presenteert het portret van Felix Auerbach door Edvard Munch

Edvard Munch is een van de belangrijkste kunstenaars die zich in de late 19de en de vroege 20ste eeuw door het werk van Vincent van Gogh hebben laten inspireren. Van Gogh leerde Munch hoe vakmanschap en vrijheid van improvisatie bij elkaar hoorden. Met de aankoop van het Portret van Felix Auerbach uit 1906 – het eerste schilderij van Munch in de collectie – kan het Van Gogh Museum in haar vaste presentatie voor het eerst iets laten zien van de impact die het werk van Van Gogh op dat van Munch had. Het portret met zijn decoratieve achtergrond is verwant aan de directe en kleurrijke portretten die Van Gogh maakte. Daarnaast is het een spannend schilderij waaraan veel valt te beleven, met prachtige kleurpassages, een zelfverzekerde opzet, en een achtergrond die de zoekende Munch laat zien.

Deze aankoop werd mede mogelijk gemaakt door de Vereniging Rembrandt, mede dankzij haar Maljers-de Jongh Fonds en de jaarlijkse bijdrage van het Prins Bernhard Cultuurfonds.

Samenstelling: Joost van der Hoeven, assistent conservator Van Gogh Museum

Edvard Munch (1863-1944)

1906

Felix Auerbach

Olieverf op doek, 83.8 x 76.2 cm.

Van Gogh Museum, Amsterdam. Aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt in 2017.

Gedurende zijn carrière zag Munch veelvuldig de portretkunst van Van Gogh, waarvan hij zeer onder de indruk was. In de krachtige portretten die Van Gogh schilderde, gebruikte hij kleur om de persoonlijkheid van de geportretteerde te benadrukken. Dit inspireerde Munch om ook kleur als expressiemiddel te gebruiken voor doorvoelde portretten. Dit is goed te zien in dit fiere portret van Felix Auerbach. De dieprode achtergrond waarvoor de zelfverzekerde Auerbach verschijnt, versterkt zijn voorkomen als assertieve man van de wereld. Tegelijkertijd is dit portret een prachtig voorbeeld van Munchs bravoure als schilder. Hij experimenteerde op vrije wijze met materiaal en techniek, en liet de verf soms zelfs van het doek af druipen.

Felix Auerbach

Edvard Munch (1863-1944)

1899-1900

Vruchtbaarheid

Olieverf op doek

Van Gogh Museum, Amsterdam (bruikleen Canica Kunstcollectie)

Alles in dit schilderij duidt op vruchtbaarheid en de cyclus van het leven; de landarbeider, de zwangere vrouw en de geplukte kersen. De natuurlijke cyclus van groei, bloei en verval is een belangrijk thema in Munchs kunst, net zoals bij Van Gogh. Kleur is daarbij een krachtig middel om deze symbolische lading in het schilderijen te onderstrepen. Hier benadrukt het heldere rood de rijpheid van de kersen en het felle groen de uitbundige begroeiing.

Vruchtbaarheid

Jan Sluijters (1881-1957)

ca. 1912

Salomon.jpg

Olieverf op doek, 108 x 86 cm

Van Gogh Museum, Amsterdam (Staat der Nederlanden)

Net als Munch en Van Gogh, gebruikte ook Sluijters kleur om de geportretteerde krachtig neer te zetten. Dit schilderij is daar een fraai voorbeeld van. Sluijters laat de figuur in zijn fel blauwe jas uit de roze achtergrond springen. Hij hield de voorstelling verder simpel, waardoor het schilderij aan zeggingskracht wint. Op die manier slaagt hij erin de imposante gestalte van de kunstverzamelaar Salomon Beffie overtuigend weer te geven.

Salomon.jpg

Kees van Dongen (1877-1968)

1911

De blauwe japon

Olieverf op doek, 146.2 cm x 114.4 cm

Van Gogh Museum, Amsterdam

Van Dongen portretteerde zijn vrouw Augusta (Guus) in een zelfverzekerde, trotse houding, vergelijkbaar met de wijze waarop Munch Felix Auerbach weergaf. De krachtige kleurcontrasten die dit portret kenmerken, komen vaak voor in het werk van Van Dongen. In dit geval laat hij de blauwe jurk van zijn vrouw contrasteren met een felrode achtergrond. Dat Van Dongen het schilderij betitelde als De blauwe japon, geeft aan dat dit niet zozeer een portret is  maar dat kleur centraal staat. Van Dongen werd hierin direct geïnspireerd door Van Gogh, wiens werk hij, net als Munch, op Parijse tentoonstellingen zag.

De blauwe japon

Vincent van Gogh (1853-1890)

1888

Portret van Camille Roulin

Olieverf op doek, 40.5 cm x 32.5 cm

Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh stichting)

Van Gogh wilde in Arles ‘moderne portretten’ maken, waarin het karakter van zijn model tot zijn recht kwam. ‘Ik probeer het met kleur’ schreef hij aan zijn zus Willemien. Het blauw van de baret, het groen en rood van het jasje en het geel van de achtergrond zijn ook alle terug te vinden in Camilles gezicht. Camille was de jongste zoon van de postbeambte Joseph Roulin, met wie Van Gogh bevriend was. Toen hij de familie Roulin bereid vond om te poseren was dat een buitenkans. Hij maakte meer dan twintig portretten van de Roulins. Het zijn stuk voor stuk krachtige portretten, waarvan meerdere door Munch zijn gezien.

Portret van Camille Roulin

Vincent van Gogh (1853-1890)

1888

De zoeaaf

Olieverf op doek, 65.8 cm x 55.7 cm

Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh stichting)

Van Gogh beschreef de kleuren van dit schilderij als ‘een rauwe combinatie van niet bij elkaar passende tonen, niet gemakkelijk uit te voeren.’ Het rood van de muts en de groene achtergrond zijn complementair: deze kleuren versterken elkaar. Van Gogh wilde graag uitgroeien tot een groots figuurschilder, maar de mensen waren zelden bereid voor hem te poseren. Gedurende zijn leven kwam het er dan ook niet van. Toch is dit portret met zijn intense kleuren een voorbeeld voor de generatie schilders na Van Gogh. Zelf beschreef hij het werk bijna trots, als ‘lelijk’.

De zoeaaf

Edvard Munch (1863-1944)

1905

Twee meisjes bij een appelboom

Olieverf op doek, 131 x 111 cm

Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam

Twee meisjes uit het Noorse vissersdorp Åsgårdstrand stonden in 1905 model voor dit dubbelportret. Munch bezat daar een huisje en schilderde de mensen uit de omgeving. Het bloeiende appelboompje en de groene achtergrond symboliseren in combinatie met de twee meisjes de onschuld van de jeugd. Tot op heden was dit werk, dat het Museum Boijmans Van Beuningen sinds 1957 in de collectie heeft, het enige schilderij van Munch in een Nederlandse collectie. 

Twee meisjes bij een appelboom

Creditline

Deze aankoop werd mede mogelijk gemaakt door:

BankGiro Loterij

Vereniging Rembrandt

Prins Bernhard Cultuurfonds

VSB Fonds

Creditline
← Ga terug