Skip over navigation | Sla menu over

Waarom gesteund?

2 juli 2012: Stedelijk Museum Amsterdam verwerft grote lichtinstallatie van Dan Flavin

 

Waarom gesteund door de Vereniging Rembrandt: Dan Flavin is in de jaren ’60 bekend geworden met zijn vernieuwende kunstwerken waarbij hij neonlicht als beeldend materiaal inzette. In 1986 werd hij uitgenodigd om een installatie te maken voor het centrale trappenhuis van het Stedelijk Museum. Hij maakte twee lichtinstallaties waarin hij een dialoog aangaat met de door hem zo bewonderde kunstenaar Piet Mondriaan. Ondanks dat Flavin de installaties specifiek voor de hal van het Stedelijk Museum vervaardigde, waren deze site-specific kunstwerken slechts twee keer te zien in het museum. Bovendien behoorden ze niet officieel tot de collectie van het Stedelijk. Met deze aankoop kan het werk nu definitief onder hetzelfde dak bewonderd worden als de andere werken van Flavin in bezit van het museum en met kunstwerken van verschillende kunstenaars die een grote invloed op hem hadden, waaronder Mondriaan. Wat deze aankoop extra bijzonder maakt is dat het om een van de weinige site-specific installaties van Flavin gaat die na zijn dood uitgevoerd mag worden. Een waardevolle toevoeging aan het werk van Flavin in de Collectie Nederland.

Dan Flavin

New York, 1933 – New York, 1996

Untitled (to Piet Mondrian through his preferred colors, red, yellow and blue), 1986

Collectie Stedelijk Museum Amsterdam

Aangekocht in 2012 met steun van de Vereniging Rembrandt

© 2012 Stephen Flavin/Artists Rights Society (ARS), New York; courtesy of David Zwirner, New York.

De lichtinstallaties van Dan Flavin verhouden zich vaak expliciet tot de geschiedenis van het modernisme. Met de door het Stedelijk verworven installatie verwijst Flavin naar de kleuren van Piet Mondriaan: rood, geel en blauw. Flavin was gefascineerd door de positie van het kunstwerk ten opzichte van de ruimte, en zocht steeds meer de relatie tot de omringende architectuur op. Deze installatie is specifiek op de architectuur van de ruimte toegesneden en zorgt voor een allesomvattende, ruimtelijke ervaring. Het is één van de weinige site-specific installaties die na de dood van de kunstenaar nog uitgevoerd mogen worden.

Untitled (to Piet Mondrian through his preferred colors, red, yellow and blue), 1986

Dan Flavin

New York, 1933 – New York, 1996

Untitled (to Piet Mondrian who lacked green) 2, 1986

Collectie Stedelijk Museum AmsterdamAmsterdam. Aangekocht in 2012 met steun van de Vereniging Rembrandt

© 2012 Stephen Flavin/Artists Rights Society (ARS), New York; courtesy of David Zwirner, New York.

Het tweede gedeelte van de lichtinstallatie bestaat uit groene TL-buizen aan het plafond. Flavin voegde dit deel pas tijdens het installeren van het werk toe. Het werk bestaat dus uit twee delen, maar kan alleen als één geheel getoond worden. Wat in eerste instantie misschien een commentaar lijkt op Mondriaan die groen verafschuwde, is juist een consequente vertaling van diens uitgangspunten naar het domein van lichtobjecten. De primaire kleuren waar Mondriaan mee werkte zijn rood, blauw en geel. Dit is echter alleen het geval bij verfpigmenten. In lichtkleuren zijn de primaire kleuren juist rood, blauw en groen. Flavin plaatst zichzelf hiermee dus niet alleen in dialoog met, maar ook in de traditie van Mondriaan, vertaald naar het medium van zijn eigen tijd.

Untitled (to Piet Mondrian who lacked green) 2, 1986

Dan Flavin

New York, 1933 – New York, 1996

''Monument'' for V. Tatlin, 1969

Collectie Stedelijk Museum Amsterdam

© 2012 Stephen Flavin/Artists Rights Society (ARS), New York; courtesy of David Zwirner, New York.

Het Stedelijk Museum heeft al twee iconische werken van Flavin uit de jaren ’60 en ’70 in bezit. Het werk van Flavin is een expliciet eerbetoon aan de modernisten uit de eerste helft van de twintigste eeuw, terwijl het tegelijkertijd als inspiratiebron diende voor latere kunstenaars. Met “monument” for V. Tatlin verwijst Flavin naar de Russische avant-garde kunstenaar Vladimir Tatlin en diens beroemde ontwerp voor een monument. Het Stedelijk Museum bezit een van de belangrijkste collecties Russisch Constructivisme ter wereld, en Flavin wijst op de enorme zeggingskracht die deze niet-actuele kunst nog altijd bezit.

''Monument'' for V. Tatlin, 1969

Dan Flavin

New York, 1933 – New York, 1996

Untitled (to Barnett Newman to commemorate his simple problem, red, yellow, and blue), 1970

Collectie Stedelijk Museum Amsterdam

© 2012 Stephen Flavin/Artists Rights Society (ARS), New York; courtesy of David Zwirner, New York.

Met drie werken uit verschillende periodes van Flavins oeuvre kan het Stedelijk Museum nu goed de ontwikkeling in het werk van Flavin laten zien. De werken verwijzen allemaal naar kunstenaars wier werk belangrijk is voor het museum, en vormen zo een sterke reeks. Flavins vroegere werk is nog niet voor een specifieke ruimte gemaakt. Het waren kunstwerken die in verschillende opstellingen getoond konden worden, en de architectuur nog niet geheel overnamen. De zelfverzekerde monumentaliteit van Flavins latere werk ligt er echter al wel duidelijk in besloten.

Untitled (to Barnett Newman to commemorate his simple problem, red, yellow, and blue), 1970

Dan Flavin

New York, 1933 – New York, 1996

Monument on Mrs. Reppin's survival, 1966

© 2012 Stephen Flavin/Artists Rights Society (ARS), New York; courtesy of David Zwirner, New York.

Flavin heeft in Nederland een rijke tentoonstellingsgeschiedenis. In 1966 werd zijn werk voor het eerst getoond in het Van Abbemuseum tijdens de tentoonstelling Kunst Licht Kunst. Tijdens deze tentoonstelling was het werk Greens crossing greens (to Piet Mondriaan who lacked the color green) (1966) te zien. De installatie in het Stedelijk verwijst in zowel titel als in kleur terug naar dit werk. Flavins werk is in verschillende Nederlandse openbare collecties in Nederland vertegenwoordigd. Als enige later werk én als enige site-specific werk is de installatie in het Stedelijk een unieke en zeer waardevolle aanvulling voor het openbare kunstbezit in Nederland.

Monument on Mrs. Reppin's survival, 1966

Piet Mondriaan

Amersfoort, 1872 – New York, 1944

Compositie no. IV, met rood, blauw en geel, 1929

Collectie Stedelijk Museum Amsterdam

© 2012 Mondrian/Holtzman Trust c/o HCR International USA

De lichtinstallatie van Flavin is een duidelijk eerbetoon aan het werk van Mondriaan als wegverbreider van het modernisme. Net als Mondriaan werd Flavin steeds radicaler in het gebruik van basiselementen. Zo gebruikte hij uitsluitend tl-buizen in de standaard verkrijgbare kleuren en maten. Flavin bewonderde Mondriaan om diens verdienste als gangmaker voor de totale abstracte kunst en diens rigide keuze om zich enkel te beperken tot ongemengde, primaire kleuren. Het is bijzonder dat Flavin aan de installatie werkte onder hetzelfde dak als waar zijn geliefde Mondriaans zich bevonden.

Compositie no. IV, met rood, blauw en geel, 1929

Daniel Buren

Boulogne-Billancourt, 1938 –

Kaléidoscope, un travail in situ, 1976-1983

Collectie Stedelijk Museum Amsterdam

© Daniel Buren, Kaléidoscope, un travail in situ (1976-1983)

Dan Flavin was in 1986 door de toenmalige directeur van het Stedelijk, Wim Beeren, uitgenodigd om een installatie te maken voor het museum. Dat was niet voor het eerst: kunstenaars als Daniel Buren en Keith Haring gingen hem voor, en maakten monumentale, iconische installaties voor de hal. Op de foto zijn Burens kenmerkende gekleurde banen in de ornamenten boven de doorgangen te zien. Doordat deze installaties zijn aangekocht, kunnen ze voor latere generaties worden bewaard. Een consequentie van site-specific werk is immers dat het nergens anders tentoongesteld kan worden. De aanschaf van Flavins installatie versterkt de geschiedenis van het Stedelijk in het verwerven van kunstwerken die speciaal voor de architectuur van het museum zijn gemaakt.

Kaléidoscope, un travail in situ, 1976-1983

Bruce Nauman

Fort Wayne, IN, 1941 –

Seven Figures, 1984

Collectie Stedelijk Museum Amsterdam

© Bruce Nauman, Seven Figures, 1984, c/o Pictoright Amsterdam

Kunstenaars als Nam June Paik en Bruce Nauman, wier werk erg belangrijk is binnen de collectie van het Stedelijk, noemen Flavin als zeer invloedrijk kunstenaar die hen inspireerde tot het gebruik van en experimenteren met nieuwe technologieën en materialen zoals neon. Het gebruik van mechanisch gefabriceerde elementen zoals neonlampen riep veel discussie op over de betekenis en de status van deze kunst. Wat dat betreft is Flavin een wegverbreider voor Minimal Art. Inmiddels komt het gebruik van neon veel voor bij kunstenaars, hoewel die vaak speciaal voor hen vervaardigde neonbuizen gebruiken en niet de standaard verkrijgbare.

Seven Figures, 1984

Lichtinstallaties Dan Flavin, 1986

Creditline

Vereniging Rembrandt, mede dankzij haar Titus Fonds

Mondriaan Fonds

Collectie Stedelijk Museum Amsterdam

Wilt u meer weten over deze lichtistallatie van Dan Flavin? Bekijk dan de online publicatie van het Stedelijk Museum.

Creditline
← Ga terug