Skip over navigation | Sla menu over

Waarom gesteund?

Het Dordrechts Museum verwerft een schilderij van Willem Roelofs

 

Waarom gesteund door de Vereniging Rembrandt: Dit Hollands Landschap werd voor het eerst in 1883 geëxposeerd op de  wereldtentoonstelling in Amsterdam. Om een goed zichtbare plek te bemachtigen, stuurden schilders over het algemeen graag grote werken in naar salons en andere belangrijke tentoonstellingen. Daarmee trokken ze de aandacht van opdrachtgevers, die kleinere versies van het getoonde stuk bestelden of iets anders op handzaam formaat. Het werk van Willem Roelofs is goed vertegenwoordigd in Nederlandse musea, maar schilderijen van hem op dit formaat ontbreken. Dit werk is bovendien een bewijs voor het meesterschap van Roelofs, die kon ontroeren met kleine en intieme olieverfschetsen, maar ook wist te overweldigen met zorgvuldige gecomponeerde atelierstukken. Roelofs wordt beschouwd als de grote wegbereider van de Haagse School. Hij woonde lange tijd in Brussel waar hij kennis maakte met het werk van de nieuwe Franse landschapsschilders. Zij werkten midden in de natuur om het landschap direct en onopgesmukt vast te leggen. Roelofs bracht deze visie over op de Nederlandse kunstenaars.

Samenstelling: Gerrit Willems, conservator Dordrechts Museum

Willem Roelofs (1822-1897)

1883

Hollands Landschap (het Gein)

Olieverf op doek, 109,5 x 174 cm

Collectie Dordrechts Museum.

Aangekocht met steun van Vereniging Rembrandt in 2012.

Hollands Landschap (het Gein)

Willem Roelofs (1822-1897)

1883

De invoering van de eerste Hollandse runderen in Amerika in de 17de eeuw

Afbeelding uit de officiële catalogus van de Wereldtentoonstelling te Amsterdam in 1883

Het landschap van Roelofs kun je ook zien als een veestuk. Een belangrijke reden daarvoor is dat op de wereldtentoonstelling in 1883 nog een werk van Roelofs werd getoond: De invoering van de eerste Hollandse runderen in Amerika in de 17de eeuw. Een historiestuk dat we alleen kennen uit de catalogus. Driekwart van het Nederlandse stamboekvee werd in 1883 naar Amerika geëxporteerd. Koeien waren van economische belang, onze nationale trots en bezien tegen deze achtergrond meer dan de stoffering van een landschap.

De invoering van de eerste Hollandse runderen in Amerika in de 17de eeuw

Willem Roelofs (1822-1897)

omstreeks 1886

Melkbocht aan de Schie

Houtskool en zwart krijt, 28,7 x 45,4 cm

Collectie Dordrechts Museum.

De weduwe van Roelofs schonk in deze grote tekening aan het Dordrechts Museum. Het was een succesvolle compositie waarvan verschillende varianten bekend zijn: nog een tekening, twee aquarellen en een schilderij. De onderlinge relaties tussen olieverfschetsen, tekeningen, aquarellen en schilderijen zijn complex. Tekeningen zijn niet lang niet altijd voorstudies. Roelofs maakte soms aquarellen en tekeningen naar schilderijen als zelfstandige kunstwerken. Ook werden buitenstudies als zelfstandige werken verkocht. Eind 19de eeuw kwamen er steeds meer verzamelaars van tekeningen en olieverfschetsen.

Melkbocht aan de Schie

Jacob van Strij (1756-1815)

Landschap met vee in de buurt van Dordrecht

Olieverf op paneel, 69,4 x 87,5 cm

Collectie Dordrechts museum

In de tweede helft van de 17de eeuw was de Dordtse meester Aelbert Cuyp wereldberoemd. In Dordrecht werd hij niet minder bewonderd. Abraham van Strij en vooral zijn broer Jacob maakten vaak werken naar voorbeelden van hun illustere voorganger. Zij schilderden hem niet klakkeloos na, maar leenden motieven van Cuyp en combineerden die in nieuwe schilderijen. Hun bewondering streed met wedijver, ze wilden hem overtreffen. De koeien iets preciezer en het licht meer helder.

Landschap met vee in de buurt van Dordrecht

Gillis Smak Gregoor (1770- 1843)

Landschap met vee

Olieverf op doek, 127 x 170 cm

Collectie Dordrechts Museum.

Net als van Strij liet Smak Gregoor zich inspireren door 17de-eeuwse voorbeelden. Deze koe roept herinneringen op aan de stier van Potter. Het beest lijkt op een stier maar er hangt een uier onder en er staat een melkmeisje naast. Misschien is deze koe net als de beroemde stier geen natuurgetrouwe weergave, maar samengesteld uit verschillende delen. Paulus Potter (1625 -1654) was rond 1800 populair en de stier een nationaal symbool. Op de achtergrond is Weizgt te zien, een buitenplaats bij Dordrecht.

Landschap met vee

Aelbert Cuyp (1620-1691)

1648-1650

Rivierlandschap met koeien

Olieverf op paneel, 68 x 90,2 cm

Collectie National Gallery of Art, Washington

Koeien aan de rivier met op de achtergrond de grote kerk van Dordrecht. In de 17de eeuw zijn er nog geen rassen, er liepen koeien met verschillende kleuren en patronen in de wei, zoals eenkleurig rood, wit, zwart of grijs, blaarkoppen, witruggen en allerlei tussenvormen. Er werd ook nog niet gericht gefokt. Boeren wisten dat de eigenschappen van koeien aan kalveren werden doorgegeven, maar ze hadden geen idee hoe dat in zijn werk ging. Een wetenschappelijke onderbouwing van het fokken kwam pas aan het einde van de 19de eeuw.

Rivierlandschap met koeien

Willem Maris (1844-1910)

1897

Zomer

Olieverf op doek, 136,5 x 164,5 cm

Collectie Dordrechts Museum

De onderwerpen die Willem Maris schilderden waren vaak dezelfde. Koeien bij het water in een Hollandse polder met wat bomen en soms molens op de achtergrond. Alles overgoten door een krachtig zomers licht. Daar was het hem dan ook om te doen, het ging hem om de weergave van het zinderende en stralende licht. ‘Ik schilder geen koeien, maar lichteffecten’, zei Maris. Dit schilderij werd in Venetië gekocht door de Dordtse verzamelaar W.H. van Bilderbeek.

Zomer

Creditline

Mede mogelijk gemaakt door:

Vereniging Rembrandt

BankGiro Loterij

Creditline
← Ga terug