Skip over navigation | Sla menu over

Waarom gesteund?

28 november 2013: Rijksmuseum van Oudheden verwerft een Cyprische Portretkop

 

Waarom gesteund door de Vereniging Rembrandt: De Cyprische Portretkop (480-470 v. Chr.) die door het Rijksmuseum van Oudheden werd aangekocht valt bij een eerste benadering direct op vanwege zijn esthetische kwaliteit. De portretkop, die de tand des tijd goed heeft doorstaan, bezit het potentieel om uit te groeien tot een icoon zowel binnen de collectie van het RMO als die van de Collectie Nederland. Qua conservering en stilistische details steekt de Cyprische portret met kop en schouders uit boven de al bestaande portretkoppen die de Collectie Nederland bezit. Vooral de ‘Archaïsche glimlach’ van de portretkop maakt dat het beeld een directe relatie aangaat met zijn publiek.  Portretkoppen van deze kwaliteit komen voor in de belangrijkste archeologische collecties en waren voorheen enkel terug te vinden in het Louvre, het British Museum en op Cyprus zelf.

Samenstelling: Ruurd Halbertsma, Conservator Klassieke afdeling RMO

onbekend (Cyprus)

480-470 v.Chr.

Portret van een man met eikenkrans

Lichtbruine Cyprische kalksteen, hoogte 34 cm

Collectie Rijksmuseum van Oudheden, Leiden

Aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt en haar Utrechtse Rembrandt Cirkel in 2013

Deze Cyprische portretkop is uitzonderlijk goed bewaard gebleven. De forse rechthoekige baard is in fijne krulletjes weergegeven, een element uit de Perzische kunst. Griekse elementen zijn de amandelvormige ogen en de ‘archaïsche glimlach’, die om de mond speelt.  De rechte neus loopt uit in stevige wenkbrauwen. Het haar is gestileerd weergegeven. In het haar ligt een grote krans, die bestaat uit een dubbele rij eikenbladen. Aan de krans hangen eikeltjes. De eik was in de Griekse oudheid heilig aan de oppergod Zeus. Wellicht is de uitgebeelde een priester of een vereerder van de Griekse vader der goden.

Portret van een man met eikenkrans

onbekend (Cyprus)

475-450 v.Chr.

Kop van een man

Gele Cyprische kalksteen, hoogte 38 cm

Rijksmuseum van Oudheden, Leiden. Aangekocht in 1925

Het portret is een kenmerkend object voor de kunst op Cyprus in de vijfde eeuw v.Chr. De meer dan levensgrote kop heeft een volle baard en de aanduiding van een snor. De kop heeft een welhaast kubistische opbouw. Typisch voor deze periode is de zogenaamde ‘archaïsche’ glimlach, die nog geaccentueerd wordt door de onder de ogen sterk geprononceerde wangen. De baard loopt in kleine krullen van oor tot oor. Het hoofdhaar is gestileerd weergegeven en wordt gesierd door een dubbele krans van laurierbladen.

Kop van een man

onbekend (Cyprus)

475-450 v.Chr.

Kop van een man

Gele Cyprische kalksteen, hoogte 35 cm

Rijksmuseum van Oudheden, Leiden. Aangekocht in 1925

Het hoofd is in de loop der tijden zwaar beschadigd geraakt. Aan de kop ontbreken de rechter zijde van de baard en een groot gedeelte van de neus. Bovenaan de hals is het stuk schuin afgebroken. Het portret laat een volwassen man zien, met een volle baard en gestileerde snor. De baard loopt in vier reeksen kleine krullen van oor tot oor. Om het voorhoofd en de slapen verschijnt het hoofdhaar  als een krans van lokken onder een forse bladerkrans. Het portret kan van een priester of een adorant zijn geweest.

Kop van een man

onbekend (Cyprus)

Ca. 550 v.Chr.

Kop van een man

Witte Cyprische kalksteen, hoogte 28,9 cm

Allard Pierson Museum, Amsterdam. Uit de collectie C.W. Lunsingh Scheurleer (1920)

Het hoofd maakt een langgerekte indruk en is asymmetrisch van opbouw. De korte baard is weergegeven in een soort schaakbordpatroon, in zeer laag reliëf. De mond vertoont de kenmerkende ‘archaïsche’ glimlach. De ogen zijn groot en gevormd als een amandel. Het lange haar is in het midden gescheiden en is in stroken verdeeld. In dit stuk is duidelijk de invloed van de Egyptische kunst waar te nemen. Cyprus stond in de 6e eeuw onder Egyptisch bewind.

Kop van een man

onbekend (Cyprus)

Ca. 540 v.Chr.

Kop van een man

Witte Cyprische kalksteen, hoogte 33,2 cm

Allard Pierson Museum, Amsterdam. Uit de collectie C.W. Lunsingh Scheurleer (1920)

Het portret van deze man laat een hartvormig gelaat zien, dat wordt omgeven door een baard en een gladde puntmuts, die uitloopt in twee flappen. De mond vertoont een ‘archaïsche’ glimlach. Het lange haar komt vanonder de puntmuts tevoorschijn, en is opgebonden in twee knotjes aan weerszijden van de hals. De hoge jukbeenderen en de uiterst gestileerde baard geven het gelaat een oosters uiterlijk. Een gedeelte van Cyprus werd bevolkt door Feniciërs. Parallellen voor dit stuk zijn teruggevonden in de Fenicische stad Byblos ten noorden van Beiroet.

Kop van een man

Creditline

De aankoop van de Cyprische Portretkop Voor het Rijksmuseum van Oudheden werd mede mogelijk gemaakt door:

De Vereniging Rembrandt

De BankGiro Loterij

Creditline
← Ga terug