Skip over navigation | Sla menu over

Waarom gesteund?

3 november 2014: Stedelijk Museum Amsterdam verwerft een schilderij van Isa Genzken

 

Waarom gesteund door de Vereniging Rembrandt: Het Stedelijk Museum Amsterdam vroeg steun voor de aankoop van een schilderij van de Duitse kunstenares Isa Genzken (Bad Oldesloe 1948).Het gaat om Zwei Lampen, 1994, lakverf op doek, 200 x 92 cm. Binnen Genzkens veelzijdige werk kunnen twee grote thema’s onderscheiden worden: de verhouding tot 'moderniteit’ en de stedelijke omgeving. Haar werk zou gezien kunnen worden als een commentaar op onze werkelijkheid en hoe die werkelijkheid in het recente verleden tot stand gekomen is, als een vorm van eigentijds realisme. Genzken werkt onderwerpen uit in groepen en werkte in de loop der jaren in een veelheid van materialen en technieken, van schilder- en beeldhouwkunst tot films en installaties.

Begin jaren negentig maakte ze een serie schilderijen onder de noemer MLR: More Light Research. Ze maakte de schilderijen in het kader van een (periodieke) heroriëntatie op haar eigen uitgangspunten. Het gaat om schilderijen waarin met sjablonen en spuitbusverf een licht-donker beeld, een soort nabeeld, van een fysiek object wordt opgeroepen. Meestal ging het om objecten die ook in de werkelijkheid met licht te maken hebben: allerlei soorten lampen, armaturen, kappen. In de schilderijen zijn verwijzingen naar het modernisme, enerzijds door design klassiekers als uitgangspunt te nemen, anderzijds door in de spuittechniek een verbinding te leggen met het fotografische werk van Man Ray of Laszlo Moholy-Nagy.

Door Nederlandse musea is het internationale belang van Genzkens werk al eerder opgepikt. Haar werk is vertegenwoordigd in de verzamelingen van het Stedelijk Museum Amsterdam, Museum Boijmans van Beuningen, het KMM, het Van Abbe Museum, het Gemeentemuseum Den Haag en het Fries Museum. Omdat er geen enkel schilderij van Genzken in deze verzamelingen aanwezig is, is Zwei Lampen een waardevolle aanvulling. Het SMA wil graag de vertegenwoordiging van Genzkens werk in zijn collectie versterken en tegelijkertijd meer verbindingen leggen met vooroorlogse werken uit de verzameling en tussen de belangrijke deelcollecties design en beeldende kunst. De Vereniging Rembrandt vindt de aankoop ook mooi aansluiten bij de rijke verzameltraditie van het Stedelijk Museum, waarin regelmatig aandacht is besteed aan de Duitse beeldende kunst en dan in het bijzonder de vernieuwende en onderzoekende kant daarvan (zoals bij Schwitters, Polke of Kiefer) en verleent dan ook graag haar steun.

De aankoop is mede mogelijk gemaakt door de Vereniging Rembrandt, mede dankzij haar Themafonds Moderne en hedendaagse kunst en het Mondriaan Fonds.

Samenstelling: Ceciel Stoutjesdijk en Mirjam Kooiman, conservatoren in opleiding Stedelijk Museum Amsterdam

Isa Genzken (1948-)

1994

Zwei Lampen

Lak op doek, 200 x 92 cm

Collectie Stedelijk Museum Amsterdam, aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt in 2014.

Door het oplichtende skelet van twee lampen op een donkere achter-grond doet Isa Genzkens werk Zwei Lampen aan als een röntgenfoto. In werkelijkheid is het een schilderij van lak aangebracht op doek. Het licht verschuiven van het sjabloon van de twee lampen brengt gelaagdheid in het beeld – zoals het effect van beweging of onjuiste belichting tijdens het maken van een foto. Het idee van het schilderij Zwei Lampen als een vertaling van een driedimensionaal object naar een tweedimensionaal vlak vormt de kern van dit werk. Het is dit spel dat  Genzken in gang zet tussen het autonome object, de structuren waarin het in onze leefwereld bestaat en hoe we zo’n object in verschillende verschijningsvormen waarnemen.

Zwei Lampen

Isa Genzken (1948-)

1981

Ohr (serie van 5 foto's)

Kleurendruk op papier, 72,7 x 50 cm

Collectie Stedelijk Museum Amsterdam

Het Stedelijk Museum heeft al vier iconische werken van Genzken uit verschillende perioden uit haar oeuvre in bezit: een installatie, een serie foto’s en een sculptuur.  Genzkens serie foto’s van oren behoren tot de vroege periode van haar carrière. In New York hield ze op straat in 1980 passanten staande en maakte foto’s van hun oren. In het jaar daarvoor was ze begonnen met het verzamelen van krantenreclames voor hifiapparatuur. De foto’s zijn het ideale tegendeel van elkaar: menselijk oor versus moderne stereoset.

Ohr (serie van 5 foto's)

Isa Genzken (1948-)

1981

Grün-schwarz-gelbes Ellipsoid

Hout, 400 x 12 cm

Collectie Stedelijk Museum Amsterdam

De ellipsoïde is een vroeg voorbeeld van een sculptuur van Genzken waarvan de licht gebogen vorm werd bepaald door computerberekeningen. In de jaren ‘80 zocht Genzken de traditionele grenzen van sculptuur op: ze verkoos wiskundig berekende perfectie boven het traditionele artistieke ambacht. Op deze manier moest de ellipsoïde zich kunnen meten aan de meest moderne vorm van technologie, die zij zag in de hifiapparatuur van die tijd: “The latest thing, the most modern equipment available. So a sculpture must be at least as modern…”

Grün-schwarz-gelbes Ellipsoid

Barnett Newman (1905-1970)

1951

Cathedra

Olieverf op doek, 243 x 543 cm

Collectie Stedelijk Museum Amsterdam, aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt in 1975.

Begin jaren tachtig maakte Genzken ellipsoïde sculpturen die refereren aan Barnett Newman's 'zipps' in de monochrome oppervlakte van zijn schilderijen (zoals in Cathedra en Who’s Afraid of Red, Yellow and Blue) :  als ‘zipps’ op de vloer bereiken ze een gelijksoortig effect in het doorbreken van de ruimte. Het was haar reactie op het  Amerikaanse minimalisme, dat doorging op het abstract expressionisme van  Newman. Genzkens vertaling van het tweedimensionale tot het sculpturale wordt door middel van deze werken duidelijk gemaakt.

Cathedra

El Lissitzky (1890-1941)

1919-1923

Proun. 1e Kestnermappe

Litho, papier, 60,1 x 43,8 cm

Collectie Stedelijk Museum Amsterdam

Isa Genzken heeft zich in de wisselwerking tussen haar sculpturale werk en het tweedimensionale vlak laten inspireren door de constructivistische prouns van El Lissitzky (1890-1941). Deze Russische avant-garde kunstenaar ontwikkelde een stijl van schilderen waarin hij abstracte geometrische vormen toepaste om de ruimtelijke relaties van zijn architectonische ideeën te definiëren. In deze werken worden de basiselementen van de architectuur - volume , gewicht , kleur , ruimte en ritme – tweedimensionaal samengebracht. Er bevinden zich zo’n dertig prouns van El Lissitzky in de collectie van het Stedelijk

Proun. 1e Kestnermappe

Rachel Harrison (1966-)

2006

Amerigo Vespucci

Kunststof, verf, hout en spiegel, 219,7 x 78,7 x 73,7

Collectie Stedelijk Museum Amsterdam

De afgelopen tien jaar is  een nieuwe generatie geïnspireerd geraakt door Genzkens radicale inventiviteit, waaronder Rachel Harrison, Lucy McKenzie en Paulina Olowska, die ook in de collectie van het Stedelijk vertegenwoordigd zijn. Het werk Amerigo Vespucci is een voorbeeld van Rachel Harrisons kleurrijke sculpturen die ‘readymade’ objecten en figuren uit onze popcultuur en hedendaagse consumptiemaatschappij confronteren met visuele tekens uit de kunstgeschiedenis. Net als Isa Genzken wil Harisson de toeschouwer stimuleren om de rol en betekenis van herkenbare objecten in ons dagelijks leven te heroverwegen.

Amerigo Vespucci

Isa Genzken (1948-)

1992

Fenster

Beton en staal, 255 x 112 x 75 cm

Collectie Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam

In onder andere de collectie van Museum Boijmans Van Beuningen, het Gemeentemuseum Den Haag, het Kröller-Müller Museum, het Van Abbemuseum en het Fries Museum zijn sculpturen van Genzken opgenomen. Naast haar fotografische werk in de collectie van het Stedelijk Museum is Zwei Lampen het eerste tweedimensionale werk van Genzken in Nederland dat bovendien op doek bestaat – een uitzonderlijk materi-aal in haar oeuvre. Zwei Lampen versterkt hierdoor niet alleen de representatie van haar werk in de collectie van het Stedelijk Museum zelf, maar is ook een welkome aanvulling op het hoofdzakelijk sculpturale werk dat sterk is vertegenwoordigd in de Collectie Nederland.

Fenster

Creditline

De aankoop van Zwei Lampen is mede mogelijk gemaakt door:

De Vereniging Rembrandt

Het Mondriaan Fonds

Creditline
← Ga terug