Skip over navigation | Sla menu over

Waarom gesteund?

3 november 2014: Rijksmuseum Amsterdam verwerft een foto van Edward Weston

 

Waarom gesteund door de Vereniging Rembrandt: Het Rijksmuseum Amsterdam vroeg ondersteuning voor de aankoop van een foto van Edward Weston (1886-1958). Het gaat om Church Door, Hornitos, een door de fotograaf zelf verzorgde ontwikkelgelatinezilverdruk, een zogenaamde 'vintage print’, van rond 1940. Weston is de meester van de Amerikaanse 'straight photography’, waarin foto’s niet meer als schilderkunst hoefden te zijn, maar met gevoel voor vormvastheid, grafische uitdrukking en precisie (details uit) de werkelijkheid vastlegden. Hij is een van de fotografen die met zijn oog voor het schijnbaar onbelangrijke en het inzoomen op alledaagse details de kwaliteit van het Amerikaanse realisme hebben gevestigd en invloedrijk gemaakt. Ook Nederlandse fotografen, als Piet Zwart, Paul Schuitema en Jan Kamman, bewonderden Weston er om. Church Door, Hornitos is een iconische foto, waarin al Westons kwaliteiten geëtaleerd worden: strak van compositie, haarscherp, vol details en met een rijke stofuitdrukking.
Het Rijksmuseum Amsterdam heeft als doelstelling om met het aankopen van klassieke hoogtepunten uit de (inter)nationale fotografie deze toegankelijk te maken voor een breed publiek. Daarbij ligt een focus op de Amerikaanse fotografie, omdat die nu eenmaal toonaangevend en invloedrijk was in de moderne tijd. Eigentijdse afdrukken van hoge kwaliteit zijn ondertussen schaars geworden. De Vereniging Rembrandt waardeert de ambitie van het Rijksmuseum Amsterdam om ook bij de opbouw van de fotografiecollectie voor werken van hoge esthetische en kunsthistorische waarde te kiezen. Church Door, Hornitos wordt door de Vereniging Rembrandt beschouwd als een meesterwerk in het oeuvre van Edward Weston en als een belangrijke bijdrage aan ons openbaar kunstbezit en wordt daarom graag door haar gesteund.

Samenstelling: Mattie Boom, conservator fotografie Rijksmuseum Amsterdam

Edward Weston (1886-1958)

1940

Church Door, Hornitos

Ontwikkelgelatinezilverdruk, (vintage), 194 x 243 mm

Collectie Rijksmuseum Amsterdam, aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt in 2014.

De fotografie voegde zich in de 20ste eeuw niet meer naar de schilderkunst, maar ontwikkelde vastbesloten een eigen beeldtaal. Deze beeldtaal is zeer vormvast. De stofuitdrukking van een vrucht, een stuk hout of de menselijke huid moest haarscherp uitkomen. De compositie moest welgekozen zijn. In deze foto komen alle kwaliteiten van de nieuwe vormentaal zeer overtuigend tot uitdrukking. Het werk is een belangrijk sleutelstuk: het sprankelt door zijn rijkdom aan detail binnen het strakke kader van de compositie. Toen in 1947 Westons fotoboek 50 photographs uitkwam, werd Church Door, Hornitos in deze ‘choice selection’ voor het eerst gepubliceerd.

Church Door, Hornitos

Paul Strand (1890-1976)

1928

Driftwood, Maine

Platinadruk, 250 x 190 mm

Collectie Rijksmuseum Amsterdam

Weston is uitgegroeid tot een van de onbetwiste meesters van de 20ste-eeuwse fotografie en het modernisme. Hij was met Paul Strand de belangrijkste beoefenaar van de door kunstcriticus Sadakichi Hartmann al in 1902 gepropageerde ‘straight photography’. In de Verenigde Staten kwam deze beweging in de jaren ‘20 en ‘30 tot wasdom, wat het definitieve einde van het Amerikaanse picturalisme inluidde. Het werk van deze Amerikaanse fotografen vertoont veel verwantschap met dat van de modernisten in Europa in dezelfde periode. Het werk van Albert Renger-Patzsch of Laszló Moholy-Nagy exploreert op eenzelfde manier de nieuwe mogelijkheden van de fotografie.

Driftwood, Maine

Edward Weston (1886-1958)

1938

Kelp

Ontwikkelgelatinezilverdruk, 190 x 239 mm

Collectie Rijksmuseum Amsterdam

‘Een angstaanjagende stofuitdrukking’ zo omschreef de Nederlander Piet Zwart na het zien van de Film und Foto Tentoonstelling in Stuttgart in 1928 de kwaliteit die hij het meest in Westons werk bewonderde. Zwart schreef  een uitgebreide recensie in het Algemeen Handelsblad. Westons werk is daar toen voor het eerst in Europa getoond en het werd meteen nagevolgd. Het Rijksmuseum heeft de foto die Zwart bij zijn artikel afbeeldde in bezit. Het is een studie van zeewieren getiteld : ‘Kelp’ (1928).  Weston is een van de invloedrijkste fotografen van de 20ste eeuw – die ook al op een vroeg moment gezien werd door de Nederlanders als Zwart, Paul Schuitema en Jan Kamman.

Kelp

Edward Weston (1886-1958)

1935

Charis’ Elbow

Ontwikkelgelatinezilverdruk, 241 x 193 mm

Collectie Rijksmuseum Amsterdam

Er zijn weinig oorspronkelijke afdrukken van Weston in Nederlandse collecties aanwezig. Het Rijksmuseum heeft deze figuurstudie uit de voormalige collectie Hartkamp in bezit. Bij schenking is daar recent vroeg fotomateriaal uit Westons eerste studiotijd bijgekomen, in de vorm van kaartfoto’s, studioportretjes ed. Het Stedelijk Museum Amsterdam bezit twee vintage prints : Shipyard (1935) en Sandstone (1936). Dat brengt het aantal ‘vintage’ prints in Nederlands publiek bezit op vijf. Het Rijksmuseum heeft uit oud bezit ook drie late afdrukken van Edward Weston, gemaakt door zijn zoon Cole.

Charis’ Elbow

Aaron Siskind (1903-1991)

1984

Bahia

Cibachromeprint, 254 x 254 mm

Collectie Rijksmuseum Amsterdam

De Amerikaan Siskind zet in een abstracte vormstudie in kleur – hier op het hard glanzende cibachrome-papier afgedrukt - de benadering van straight photographers als Weston voort. Siskind fotografeert gestapelde barkrukken in de volle zon, met oog voor kleur als element in de compositie én met aandacht voor vlakken en patronen. Siskind speelt behendig met het oppervlak en breekt dat in kleinere oppervlakken op.

Bahia

László Moly-Nagy (1895-1946_

1929

Gezicht vanaf de Pont Transbordeur in Marseille

Ontwikkelgelatinezilverdruk, 391 x 278 mm

Collectie Rijksmuseum Amsterdam, aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt in 2010.

Moholy-Nagy schreef in 1925 zijn beroemde boek Malerie, Photographie Film (Bauhausbuch) over de nieuwe ontwikkelingen in de kunst en de beeldcultuur. Hij betoogt dat door de komst van fotografie en film nieuwe manieren van zien en afbeelden moesten worden onderzocht. Moholy bracht het zelf ook in de praktijk. Bovenop de grote brug in Marseille kantelt hij de camera en kijkt dwars door de pijlers naar beneden. Hij maakt een ‘bijna-abstract’. Pas wanneer we beter kijken zien we dat daar een zeilboot onder de brug doorvaart.

Gezicht vanaf de Pont Transbordeur in Marseille

Creditline

De aankoop van Church Door, Hornitos werd mede mogelijk gemaakt door het Rijksmuseum Fonds en de Verenging Rembrandt:

Rijksmuseum Amsterdam

Vereniging Rembrandt

Creditline
← Ga terug