Skip over navigation | Sla menu over

Waarom gesteund?

23 januari 2015: Gemeentemuseum Den Haag verwerft twee Diorama's van Constant Nieuwenhuys

Waarom gesteund door de Vereniging Rembrandt: De twee reliëfs van Constant (1920-2005), Diorama II en Diorama III, beide uit 1962 behoren bij New Babylon, een architectonisch en urbanistisch project van utopische dimensies dat de kunstenaar van 1956 tot in de jaren zeventig bezighield. Dit project ontstond in samenhang met Constants kennismaking met de hoofdrolspelers en de denkbeelden van de Parijse Situationisten, een internationale kunstzinnig-politieke beweging die ernaar streefde om een toestand van voortdurende maatschappelijke revolutie te bewerkstelligen.
In zijn schilderijen, tekeningen, beelden, maquettes en reliëfs uit die jaren schetste Constant een wereld waarin de eigentijdse mens als een dolende nomade in de eindeloos uitgestrekte stedelijke structuren moest kunnen opgaan. In het project is een echo van de idealen van De Stijl en de historische avant-garde te herkennen, één van de redenen waarom het museum, dat Mondriaan en De Stijl zo prominent in de verzameling toont, al jaren geleden voor het werk van Constant heeft gekozen als een brandpunt in de verzameling. Het museum bezit al een groep werken voor New Babylon. De twee Diorama’s zijn unieke elementen in het project en bijzonder omdat ze de toeschouwer moeten stimuleren de sfeer van de nieuwe stad te ervaren bij dag en bij nacht.
De Vereniging Rembrandt verleent graag de gevraagde steun vanwege de kwaliteit van de werken van deze internationaal gewaardeerde kunstenaar en vanwege het kunsthistorische belang voor de ontwikkeling van het reliëf in de 20ste eeuw. De ruime aandacht van het museum voor het werk van Constant in de context van Piet Mondriaan en De Stijl enerzijds en Jan Schoonhoven en de groep Nul anderzijds zorgt voor een uitstekende context en waarborgt dat de werken hier op de juiste plaats terecht komen.  

Samenstelling: Doede Hardeman, conservator moderne kunst Gemeentemuseum Den Haag

Constant Nieuwenhuys (1920-2005)

1962

Diorama II

Hout, glas en olieverf, 63 x 63.1 x 17,4 cm

Collectie Gemeentemuseum Den Haag, aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt in 2014.

In 1956 begint de Nederlandse kunstenaar Constant Nieuwenhuys (Amsterdam, 1920 -  2005) aan een omvangrijk architectonisch en urbanistisch project: New Babylon. Vanaf dat moment werkt hij bijna twintig jaar onafgebroken aan de vormgeving van zijn ideeën, niet alleen in maquettes, geografische kaarten, schilderijen, tekeningen en grafiek, maar ook in films, manifesten, geschriften en lezingen. Diorama II en Diorama III maken onderdeel uit van het New Babylon project. New Babylon bestaat uit verschillende, met elkaar verbonden sectoren, heeft geen vaste afmetingen en is berekend op groei. Deze netvormige, overdekte structuur strekt zich uit over de gehele aarde.

Diorama II

Constant Nieuwenhuys (1920-2005)

1962

Diorama III

Hout, glas en olieverf, 53.2 x 53.2 x 17.5 cm

Collectie Gemeentemuseum Den Haag, aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt in 2014.

Constant gaat met New Babylon uit van een alternatieve, volledig geautomatiseerde maatschappij, waarin arbeid overbodig is geworden. De klassieke pijlers wonen, werken, recreatie en verkeer worden vervangen door creativiteit. Het steeds veranderende uiterlijk van de sectoren van New Babylon wordt bepaald door haar bewoners, de Homo Ludens (de avontuurlijke ‘spelende’ mens). Deze Homo Ludens zou een continu reizend en scheppend bestaan leiden. Beide diorama’s ogen abstract en zijn zo ingericht dat er niet één verdwijnpunt bestaat, je kunt je hierdoor niet helemaal oriënteren. Het is alsof je je in een labyrinth bevindt.

Diorama III

Constant Nieuwenhuys (1920-2005)

1971

Ode a l'Odeon

olieverf en lakverf op doek, 192 x 202 cm

Collectie Gemeentemuseum Den Haag, langdurig bruikleen Fondation Constant

Diorama II en Diorama III (1962) zijn nauw verbonden met de groep labyrinthische schilderijen, zoals het werk Ode à l’Odéon uit 1969. Echter, binnen de groep modellen nemen zij een specifieke plek in. Meer dan via deze – veelal latere - werken wordt de beschouwer bij het kijken naar de abstracte composities van de Diorama’s uitgedaagd een eigen voorstelling te maken van New Babylon en door de spiegels zichzelf daarbinnen te projecteren.

Ode a l'Odeon

Gemeentemuseum Den Haag

Zaaloverzichtfoto Ontdek het moderne

Zaaloverzicht van de collectiepresentatie Ontdek het moderne met links op de achterwand Diorama II en Diorama III (1962) van Constant.

Hoewel de verzameling New Babylon van het Gemeentemuseum groot en divers is, vormen de pendanten Diorama II en Diorama III een belangrijke, ontbrekende schakel. Niet alleen binnen de New Babylon verzameling zelf (van zowel het Gemeentemuseum Den Haag als de Collectie Nederland), maar ook als verbinding tussen Constant’s New Babylon project en andere collectieonderdelen van het Gemeentemuseum zoals de groep werken van Piet Mondriaan & De Stijl en Jan Schoonhoven.

Zaaloverzichtfoto Ontdek het moderne

Jan Schoonhoven

1960

R60-20

Spaanplaat, papier-maché en muurverf, 52 x 65,5 cm

Collectie Gemeentemuseum Den Haag

Net als Constant met zijn project New Babylon, wilde Jan Schoonhoven en de andere kunstenaars van de Nulgroep afrekenen met de mystificatie van de kunstenaar en het idee van het genie. Dit uitte zich in een zakelijk seriële kunst, gemaakt van industriële materialen zoals plastic, metaal, kartonnen dozen en autolak. Een kunst die zich moest verhouden tot de veranderende maatschappij in de jaren zestig. Door de grens tussen kunst en maatschappij op te heffen, verklaarden zij het leven tot kunst. Veel van de kunstenaars van de Nulgroep wilden net als Constant met hun kunstwerken uitdrukking geven aan het streven naar gelijkheid, sociale rechtvaardigheid en solidariteit.

R60-20

Creditline

De aankoop van Diorama II en Diorama III werd mede mogelijk gemaakt door:

De Vereniging Rembrandt

Het Mondriaan Fonds

Fondation Constant

Creditline
← Ga terug