Skip over navigation | Sla menu over

Waarom gesteund?

28 april 2016: Gemeentemuseum Den Haag presenteert een drieluik van Lee Lozano

 

Waarom gesteund door de Vereniging Rembrandt: Lee Lozano (1930-1999) is misschien wel één van de best bewaarde geheimen van de na-oorlogse avant-garde. Al duurt Lozano's carrière slechts tien jaar, het is als de ontwikkeling van de moderne kunstgeschiedenis in een notendop. In een mum van tijd groeit ze uit van een figuratief tekenaar naar een abstract schilder, om zich uiteindelijk te ontdoen van het (traditionele) materiaal en zich te ontwikkelen tot een overtuigd conceptueel kunstenaar. De natuurwetenschap is daarbij een constante bron van inspiratie. Lozano beschouwt de mens als een verzameling ionen. Een visie die terug te vinden is in alle stadia van haar kunstenaarschap.

Het Gemeentemuseum Den Haag vroeg steun voor een werk uit Lozano’s abstract-geometrische periode. De aankoop past in het streven om werken van kunstenaars te verzamelen die in de jaren zestig een plek vonden in de marge van de beeldende kunst, maar wier betekenis nu ingezien wordt. Van Lozano is geen enkel werk in een Nederlandse openbare verzameling. De triptiek Slide is een belangrijk en sterk werk binnen het oeuvre van Lozano, dat goed tot zijn recht komt in de context van de recente aankopen van bijvoorbeeld Louise Bourgeois en Paul Thek.

De aankoop van Slide is mede mogelijk gemaakt door de Vereniging Rembrandt, mede dankzij haar Titus Fonds en haar Themafonds Moderne en Hedendaagse Kunst.

Samenstelling: Laura Stamps, conservator Gemeentemuseum Den Haag

Lee Lozano (1930-1999)

1965

Slide

Olieverf op doek (3 panelen), 183,2 x 426,7 cm.

Collectie Gemeentemuseum Den Haag. Aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt in 2016.   

Slide hoort tot de zogenaamde verbpaintings van Lozano. Deze minimalistische schilderijen hebben net als eerdere werken een seksuele connotatie en dragen allemaal een werkwoord als titel, zoals  Lean, Pitch en Slide. Deze werken gemaakt tussen 1964 en 1967 vormen een belangrijke fase in Lozano’s ontwikkeling. Ze onderzoekt hierin niet alleen de mogelijkheden van de schilderkunst, maar zoekt tegelijkertijd naar manieren om aspecten van het echte leven te vangen in abstractie. Slide is niet alleen symbolisch voor de continue beweging van het leven zelf, maar ook voor de permanente staat van verandering waarin Lozano zich gedurende haar kunstenaarsbestaan bevindt.

Slide

Lee Lozano (1930-1999)

ca. 1963-1964

zonder titel

Grafiet op papier.

Collectie Gemeentemuseum Den Haag.

In 1961 maakt Lee Lozano haar entree in de New Yorkse kunstwereld met cartooneske tekeningen en schilderijen die bol staan van de penissen en vagina’s, vaak in combinatie met elektrische apparatuur. Afstoten en aantrekken zijn belangrijke thema’s in deze suggestieve werken. Hoewel ze in stijl aan de pop art doen denken, zijn het agressieve beelden, die – conform de tijdgeest – kritiek leveren op een door mannen gedomineerde maatschappij waarin seks wordt ingezet als een middel om de vrouw te onderdrukken. In Lozano’s werken uit 1963-1964 krijgt gereedschap, soms in combinatie met woorden of korte zinnen een centrale rol toebedeeld.

zonder titel

Lee Lozano (1930-1999)

1969

Dialogue piece

Carbon doordruk op papier, 27.9 x 21.6 cm. The Museum of Modern Art, New York.

Door zich eind jaren zestig steeds meer te focussen op conceptuele kunstwerken zoals bijvoorbeeld Dialogue Piece (1969), waarin een dialoog in haar atelier (en de notities daarvan) het kunstwerk vormde, verslapt de interesse van de kunsthandel. Lozano maakt geen producten meer, maar zet processen in gang en wordt daardoor langzamerhand onzichtbaar. Lozano jaagt tijdens haar tien jaar durende carrière duidelijk een steeds verdergaande abstractie na. Met Dropout Piece (1971) voert ze dit door tot het extreme en keert ze de kunstwereld definitief de rug toe door er uit te verdwijnen.

Dialogue piece

Lee Bontecou (1931)

1960

Zonder titel

Canvas, staal en koperdraad, 61 x 73.7 x 17.8 cm.

Collectie Gemeentemuseum Den Haag.

Lee Bontecou, van wie het Gemeentemuseum enkele jaren geleden een werk aankocht, dat de aanleiding vormt voor een tentoonstelling in 2017, was net als Lozano een belangrijke figuur in de New Yorkse kunstscène van de jaren zestig. Bontecou weet haar abstracte reliëfs uit die periode, vaak uit staal en stof, met een mysterieus zwart gat net uit het midden, ook een bepaalde levenskracht te geven. Net als Lozano verliet Bontecou de kunstwereld begin jaren zeventig. Zij werkt tot de dag van vandaag verder aan een almaar uitdijend universum in haar atelier in Pennsylvania, zonder een galerie die haar belangen behartigt.

Zonder titel

Carl Andre (1935)

1984

36 Brass Equivalent (18x2)

Gesneden koper, 36 x 2,5 cm.

Collectie Gemeentemuseum Den Haag.

"We argued about her painting. Now I see her pictures were so good, I could not stand them."
– Carl Andre, 1983

Lozano raakte in het begin van de jaren zestig bevriend met een aantal cruciale figuren in de New Yorkse kunstscene, waaronder Carl Andre (1935) en Sol LeWitt (1928 – 2007). Haar verbpaintings, waar Slide toe behoort, zijn duidelijk gebaseerd op hun minimalistische vormentaal. Andre gebruikte als een van de eerste beeldhouwers onbewerkte materialen die rechtstreeks uit de fabriek kwamen en stapelde ze of legde ze gewoonweg op de grond. Lozano slaagt er met haar schildertechniek en spel met licht en lijnen in om de vormen zo tastbaar te maken, dat ze van het doek af lijken te komen. Ze stoppen niet bij de randen van het doek, maar doorklieven, net als Andre’s sculpturen dat doen, als het ware de ruimte.

36 Brass Equivalent (18x2)

Bas Jan Ader (1942-1975)

1975

In Search of the Miraculous

Lozano’s werk vormt niet alleen een mooie aanvulling op de gevarieerde collectie minimal art en conceptuele kunst die ons land rijk is, maar ook als Amerikaanse tegenhanger voor het oeuvre van de Nederlandse kunstenaar Bas Jan Ader (1942 – 1975), waarvan het belangrijkste gedeelte van zijn oeuvre zich in de Collectie Nederland bevindt. Ook zijn carrière beslaat ongeveer tien jaar en ook hij was geïnteresseerd in natuurwetenschappelijke fenomenen. Zijn oeuvre wordt omhuld door mysterie, niet in de laatste plaats door het feit dat zijn poging om solo de Atlantische Oceaan over te steken op een kleine zeilboot, resulteerde in een nooit opgeloste vermissing. Het verdwijnen van de kunstenaar is hierdoor – net als bij Lozano – een centraal gegeven.

In Search of the Miraculous

Creditline

De aankoop van Slide door het Gemeentemuseum Den Haag is mede mogelijk gemaakt door:

Vereniging Rembrandt

Mondriaan Fonds

Creditline
← Ga terug