Altaarluiken met de Elisabethsvloed en het leven van de heilige Elisabeth

ca. 1490-1495 Meester van de heilige Elisabeth-Panelen Rijksmuseum

Kunstenaar
Meester van de heilige Elisabeth-Panelen
Datering
ca. 1490-1495
Techniek
Olieverf op paneel
Afmetingen
Verschillende afmetingen
Museum
Rijksmuseum
Verzamelgebied
Middeleeuwen en Renaissance
Periode
1400-1500
Gesteund in
1933
Herkomst
Kunsthandel J. Goudstikker, Amsterdam, 1933; Rijksmuseum, Amsterdam, inv. nr. SK-A-3147A

Van ons allemaal sinds 1933

De onbekende schilder van deze panelen bracht een gebeurtenis van zo’n zeventig jaar eerder in beeld: de grote overstroming van de Merwede bij Dordrecht, in de nacht van 18 op 19 november 1421. Omdat 19 november de naamdag is van de heilige Elisabeth van Hongarije (1207-1231), werd deze vloed naar haar genoemd. In 1421 raasden verschillende stormvloeden langs de Nederlandse kust. In november brak vlak bij Dordrecht de dijk door bij het dorp Wieldrecht. Wie kon, vluchtte per boot of houtvlot naar hoger en droger land; talloze mensen en dieren verdronken. Na de ramp kregen de overgebleven Wieldrechters in de Grote Kerk van Dordrecht een eigen altaar toegewezen, om hun omgekomen dorpsgenoten gedenken. Later bestelden nakomelingen een altaarstuk, met deze beschilderde luiken ervoor. De gesloten luiken toonden de Elisabethsvloed, vol realistische details. Alleen op kerkelijke feestdagen gingen de luiken open en zagen de gelovigen de achterzijde met Elisabeths heiligenleven. 

Waarom gesteund

Na 1800 heeft iemand, waarschijnlijk een kunsthandelaar, de luiken 'in de dikte' doorgezaagd. De vier panelen die zo ontstonden, wist het Rijksmuseum in de crisistijd te verwerven van een particulier. Een unieke aankoop, zo'n historische gebeurtenis gecombineerd met een christelijk heiligenleven. Dat bewijst hoezeer het aardse en het bovenaardse verbonden waren in de kunst rond 1500 - als twee kanten van dezelfde medaille.

Met dank aan

Aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt

Vragen

Valt je iets op? Of heb je extra informatie over dit object? Laat het ons weten!