Berglandschap met de heilige Hieronymus

1592 Paul Bril Mauritshuis

Artist
Paul Bril (1553/1554 - 1626)
Date
1592
Material
Olieverf op koper
Dimensions
26 x 33 cm
Museum
Mauritshuis
Interest area
Middeleeuwen en Renaissance (1300-1600)
Time period
1500-1600
Year of purchase
2013
Provenance
Kunsthandel Johnny van Haeften, Londen, 2012; Mauritshuis, Den Haag, inv.nr. 1204

Description

Zonder overdrijven kan Paul Bril de invloedrijkste landschapschilder van zijn tijd worden genoemd. Tijdens de vijftig jaar dat Bril in Rome verbleef, heeft hij generaties kunstenaars geïnspireerd. Hij blonk uit in het weergeven van landschappen, een specialisme dat in Italië als typisch Nederlands werd beschouwd. Bril was dan ook een belangrijke speler in de ontwikkeling van de Nederlandse en Vlaamse landschapskunst. Paul Bril werd mogelijk geboren in Breda als jongere broer van de landschapschilder Matthijs Bril. Zijn opleiding tot schilder genoot Bril echter in Antwerpen. In de voetsporen van zijn bekendere broer vertrok Paul in 1575-1576 naar Rome, waar hij tot zijn dood zou blijven. In Rome was Bril aanvankelijk samen met zijn broer Matthijs alleen als frescoschilder werkzaam. Samen voltooiden zij muurschilderingen voor het Vaticaan en diverse belangrijke kerken, villa’s en paleizen in en buiten Rome. Na de dood van zijn broer in 1583, was Pauls reputatie voldoende gevestigd om ook als zelfstandig schilder aanzienlijke opdrachten in de wacht te slepen. Hij was werkzaam voor een opeenvolgende reeks van pausen en ontving opdrachten van leden van vooraanstaande families zoals de Colonna’s, Borghese’s en Barberini’s.Paul Bril liep al tegen de veertig toen hij besloot ook op paneel, koper en doek te gaan schilderen. Berglandschap met de heilige Hieronymus toont op uitmuntende wijze hoe Bril ook op klein formaat een monumentaal en indrukwekkend landschap wist uit te beelden. Op de achterzijde van de koperplaat zijn de initialen PB en het jaartal 1592 ingekrast. Vanwege deze datering geldt Berglandschap met de heilige Hieronymus als het vroegste zelfstandige schilderij van Bril.Voorgesteld is een uitgestrekt landschap in de Vlaamse traditie, vol dieren en leuke details. Links op de voorgrond knielt de figuur van de heilige Hieronymus en in de schaduw is de kop van een leeuw te zien. Dit dier was de trouwe metgezel van de heilige, nadat hij een splinter uit diens poot had getrokken. Aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt, mede dankzij haar (http://www.verenigingrembrandt... A.M. Roeters van Lennep Fonds) en de (http://www.verenigingrembrandt... BankGiro Loterij).

Reason of support

De aankoop van dit schilderij stelt het Mauritshuis in staat de ontwikkeling van de Nederlandse landschapsschilderkunst nog beter te laten zien. Vanwege het hoge gezichtspunt en allesomvattende karakter worden landschappen als Berglandschap met de heilige Hieronymus aangeduid als ‘wereldlandschap’, een type dat in het Mauritshuis nog niet goed was vertegenwoordigd. Bovendien is het in Rome geschilderde landschap te beschouwen als een voorloper van het werk van de 17de-eeuwse Hollandse Italianisanten, die goed vertegenwoordigd zijn in de collectie van het Mauritshuis. Omdat goede voorbeelden van de Zuid-Nederlandse landschapsschilderkunst uit het einde van de 16de en begin 17de eeuw opmerkelijk schaars zijn in Nederlands openbaar kunstbezit, is dit landschap van Bril ook een belangrijke aanwinst voor de Collectie Nederland.

Thanks to

Aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt (mede dankzij haar A.M. Roeters van Lennep Fonds), de BankGiro Loterij en de heer H.B. van der Ven

Questions

Ziet u een fout? Of heeft u extra informatie over dit object? Laat het ons weten!

Bulletin

Bril
Monumentaal landschap op klein formaat

Bulletin van de Vereniging Rembrandt, voorjaar 2014, pp. 22-25

Download
Work in context
Soens Panoramisch Landschap Met Hertenjacht
1 / 3

Jan Soens, Panoramisch landschap met hertenjacht

Berglandschap met de heilige Hieronymus is met de datering van 1592 het vroegst bekende werk dat Bril op koper schilderde. Deze bijzondere techniek werd aan het begin van de zestiende eeuw geïntroduceerd door Italiaanse schilders als alternatief voor paneel en doek als drager. Noordelijke schilders die naar Italië reisden maakten kennis met het schilderen op koper en namen de techniek over. Zo ook de uit ’s-Hertogenbosch afkomstige landschapschilder Jan Soens, die zijn werkzame leven in Rome en Parma doorbracht. Soens’ op koper geschilderde Panoramisch landschap met hertenjacht kon in 1999 met steun van de Vereniging Rembrandt worden verworven door het Noordbrabants Museum in ’s-Hertogenbosch.

Jan Soens, Panoramisch landschap met hertenjacht, 1590. Olieverf op koper, 46 x 69,8 cm. Noordbrabants Museum, aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt in 1999

De Jardin Italiaans Landschap Met Een Jonge Herder Spelend Met Zijn Hond
2 / 3

Karel du Jardin, Italiaans landschap met een jonge herder, spelend met zijn hond

In het Mauritshuis slaat het schilderij van Bril een welkome brug tussen de 16de-eeuwse Zuid-Nederlandse landschapstraditie en het 17de-eeuwse Hollandse landschap. Brils in Rome geschilderde landschap is te beschouwen als een voorloper van het werk van de Hollandse Italianisanten, die zich lieten inspireren door hun Zuid-Nederlandse collega’s. Van oudsher bezit het museum al werken van Nicolaes Berchem, Jan Both en ook dit aantrekkelijke schilderij van Karel du Jardin die hier blijk van geven. Met dit landschap idealiseert Du Jardin de warmte en het licht van een zomerse middag op het Italiaanse platteland

Karel du Jardin, Italiaans landschap met een jonge herder, spelend met zijn hond, ca. 1660-65. Olieverf op paneel, 31 x 38 cm. Mauritshuis, Den Haag

Bril Landschap Met De Verzoeking Van Christus
3 / 3

Paul Bril (toegeschreven aan), Landschap met de verzoeking van Christus

Deze Verzoeking van Christus uit Rijksmuseum Twenthe wordt aan Paul Bril toegeschreven en is vergelijkbaar met het aangekochte werk. Net als bij zijn Landschap met de heilige Hieronymus gaat het ook in deze compositie in de eerste plaats om de weergave van het landschap en spelen de figuren een ondergeschikte rol. Ook in dit werk past Bril het driekleurenperspectief toe. Dit was een beproefd middel om diepte te suggereren door een verloop van de kleuren bruin, groen en blauw. In opzet is dit werk echter eenvoudiger dan het Landschap met de heilige Hieronymus.

Paul Bril (toegeschreven aan), Landschap met de verzoeking van Christus, 1613. Tempera op perkament, 14,5 x 19,5 cm. Rijksmuseum Twenthe, Enschede

Cassatt The Letter bijgesneden en verkleind

Kunst in je inbox?

Op de hoogte blijven van schitterende aanwinsten als deze? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.

Schrijf me in