Canon Nederlandse kunst bewijst: Vereniging Rembrandt steunt de absolute top

Codart Canon

De canon kwam tot stand na een voorselectie door museumprofessionals die zijn aangesloten bij de internationale netwerkorganisatie CODART (Curators of Dutch and Flemish Art) en een online publieksstemming. Voorafgaand aan de samenstelling zijn enkele spelregels vastgesteld. Er werd onderscheid gemaakt tussen vijf verschillende deelgebieden, die, met uitzondering van de schilderkunst, elk met tien werken moesten zijn vertegenwoordigd. Omdat de reputatie van Nederland en België als kunstland voornamelijk is gebaseerd op prestaties op het gebied van de schilderkunst, moest dit medium met 60 werken worden vertegenwoordigd. Ook werd vooraf besloten dat ensembles, zoals de serie werktekeningen van Jan Vermeyen in het Kunsthistorisches Museum in Wenen, tellen als één kunstwerk.

Cijfers

Van de in de canon opgenomen unieke werken – van prenten bestaan over het algemeen meerdere drukken en er kunnen dus worden gehouden in meerdere musea – bevinden zich er 30 in Nederland en twaalf in België. De rest is verspreid over museale collecties in Duitsland (11), de VS (10), Engeland (8), Frankrijk (5), Spanje (5), Oostenrijk (4), Italië (2), Zweden (1), Rusland (1) en Ierland (1). Vijf van de 30 in Nederland te bewonderen werken uit de Codart Canon bevinden zich nog op de plek waarvoor ze zijn gemaakt, zoals het grafmonument van Willem van Oranje in de Nieuwe Kerk te Delft en de met schilderijen bekleedde Oranjezaal in Huis ten Bosch in Den Haag, de overige 25 bevinden zich in musea. Achttien (?) van die werken zijn daar via aankoop terechtgekomen en bij maar liefst tien daarvan bood de Vereniging Rembrandt steun. Interessant is dat drie van deze aankopen zijn gedaan in de 21ste eeuw, wat aangeeft dat de Vereniging Rembrandt net Nederlands openbaar kunstbezit nog steeds helpt verrijken met kunst van absolute wereldklasse.

De lijst

De werken uit de Codart Canon die met steun van de Vereniging Rembrandt zijn aangekocht:

• Elias Scerpswert, Borstbeeld van de heilige Frederik, 1362, Rijksmuseum, Amsterdam (gesteund in 1899)
• Johan Gregor van der Schardt, Zelfportret, ca. 1573, Rijksmuseum, Amsterdam (gesteund in 2000)
• Anthonis Mor, Portretten van Sir Thomas Gresham en zijn echtgenote Anne Fernely, Lady Gresham, ca. 1560-65, Rijksmuseum, Amsterdam (gesteund in 1931)
• Hendrick Avercamp, Winterlandschap met schaatsers, ca. 1608, Rijksmuseum, Amsterdam (gesteund in 1897)
• Adam van Vianen, Kan met deksel vervaardigd voor het Amsterdamse zilvergilde, 1614, Rijksmuseum, Amsterdam (gesteund in 1976)
• Clara Peeters, Stilleven met kazen, amandelen en krakelingen, ca. 1615, Mauritshuis, Den Haag (gesteund in 2012)
• Pieter van Anraedt, Stilleven met stenen kruik en pijpen, 1658, Mauritshuis, Den Haag (gesteund in 1972)
• Johannes Vermeer, Het melkmeisje, ca. 1660, Rijksmuseum, Amsterdam (gesteund in 1908)
• Gerrit Berckheyde, Gezicht op de Gouden Bocht in de Herengracht, ca. 1671-72, Rijksmuseum, Amsterdam (gesteund in 2008)
• Maker onbekend, Poppenhuis, 1699, Frans Hals Museum, Haarlem (gesteund in 1958)