Berglandschap met de heilige Hieronymus

1592 Paulus Bril

0 38 2094 2013 1 1 2
Kunstenaar
Paulus Bril
Datering
1592
Techniek
Olieverf op koper
Afmetingen
26 x 33 cm
Museum
Mauritshuis
Verzamelgebied
Middeleeuwen en Renaissance
Periode
1500-1600
Gesteund in
2013
Herkomst
Kunsthandel Johnny van Haeften, Londen, 2012; Mauritshuis, Den Haag, inv.nr. 1204

Paul Bril (1553/54-1626) was een van de invloedrijkste landschapsschilders van zijn tijd. Tijdens de vijftig jaar dat hij in Rome verbleef, heeft hij generaties kunstenaars beïnvloed. Berglandschap met de heilige Hieronymus toont op uitmuntende wijze hoe Bril op klein formaat een imposant landschap wist uit te beelden. Voorgesteld is een uitgestrekt landschap in de Zuid-Nederlandse traditie met links op de voorgrond de figuur van de heilige Hieronymus, die zichzelf met een steen op zijn borst slaat om zich te weren tegen zondige gedachten. Links van zijn knie kan met enige moeite de kop van een leeuw worden ontdekt. Dit dier zou volgens de overlevering door de heilige zijn verlost van een splinter in zijn poot en daarna bij hem zijn gebleven. Wie goed kijkt, kan in het landschap nog tal van andere details ontdekken.

Waarom gesteund

De aankoop van dit schilderij stelt het Mauritshuis in staat de ontwikkeling van de Nederlandse landschapsschilderkunst nog beter te laten zien. Vanwege het hoge gezichtspunt en allesomvattende karakter worden landschappen als Berglandschap met de heilige Hieronymus aangeduid als ‘wereldlandschap’, een type dat in het Mauritshuis nog niet goed was vertegenwoordigd. Bovendien is het in Rome geschilderde landschap te beschouwen als een voorloper van het werk van de 17de-eeuwse Hollandse Italianisanten, die goed vertegenwoordigd zijn in de collectie van het Mauritshuis. Omdat goede voorbeelden van de Zuid-Nederlandse landschapsschilderkunst uit het einde van de 16de en begin 17de eeuw opmerkelijk schaars zijn in Nederlands openbaar kunstbezit, is dit landschap van Bril ook een belangrijke aanwinst voor de Collectie Nederland.

Met dank aan

Aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt (mede dankzij haar A.M. Roeters van Lennep Fonds), de BankGiro Loterij en de heer H.B. van der Ven

Vragen

Ziet u een fout? Of heeft u extra informatie over dit object? Laat het ons weten!

Bulletin

Bril
Monumentaal landschap op klein formaat

Bulletin van de Vereniging Rembrandt, voorjaar 2014, pp. 22-25

Download
Bekijk het werk in context

Soens Panoramisch Landschap Met Hertenjacht
1 / 3

Panoramisch landschap met hertenjacht

Berglandschap met de heilige Hieronymus is met de datering van 1592 het vroegst bekende werk dat Bril op koper schilderde. Deze bijzondere techniek werd aan het begin van de zestiende eeuw geïntroduceerd door Italiaanse schilders als alternatief voor paneel en doek als drager. Noordelijke schilders die naar Italië reisden maakten kennis met het schilderen op koper en namen de techniek over. Zo ook de uit ’s-Hertogenbosch afkomstige landschapschilder Jan Soens, die zijn werkzame leven in Rome en Parma doorbracht. Soens’ op koper geschilderde Panoramisch landschap met hertenjacht kon in 1999 met steun van de Vereniging Rembrandt worden verworven door het Noordbrabants Museum in ’s-Hertogenbosch.

Jan Soens, Panoramisch landschap met hertenjacht, 1590. Olieverf op koper, 46 x 69,8 cm. Noordbrabants Museum, aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt in 1999

De Jardin Italiaans Landschap Met Een Jonge Herder Spelend Met Zijn Hond
2 / 3

Italiaans landschap met een jonge herder, spelend met zijn hond

In het Mauritshuis slaat het schilderij van Bril een welkome brug tussen de 16de-eeuwse Zuid-Nederlandse landschapstraditie en het 17de-eeuwse Hollandse landschap. Brils in Rome geschilderde landschap is te beschouwen als een voorloper van het werk van de Hollandse Italianisanten, die zich lieten inspireren door hun Zuid-Nederlandse collega’s. Van oudsher bezit het museum al werken van Nicolaes Berchem, Jan Both en ook dit aantrekkelijke schilderij van Karel du Jardin die hier blijk van geven. Met dit landschap idealiseert Du Jardin de warmte en het licht van een zomerse middag op het Italiaanse platteland

Karel du Jardin, Italiaans landschap met een jonge herder, spelend met zijn hond, ca. 1660-65. Olieverf op paneel, 31 x 38 cm. Mauritshuis, Den Haag

Bril Landschap Met De Verzoeking Van Christus
3 / 3

Landschap met de verzoeking van Christus

Deze Verzoeking van Christus uit Rijksmuseum Twenthe wordt aan Paul Bril toegeschreven en is vergelijkbaar met het aangekochte werk. Net als bij zijn Berglandschap met de heilige Hieronymus gaat het ook in deze compositie in de eerste plaats om de weergave van het landschap en spelen de figuren een ondergeschikte rol. Ook in dit werk past Bril het driekleurenperspectief toe. Dit was een beproefd middel om diepte te suggereren door een verloop van de kleuren bruin, groen en blauw. In opzet is dit werk echter eenvoudiger dan het Berglandschap met de heilige Hieronymus.

Paul Bril (toegeschreven aan), Landschap met de verzoeking van Christus, 1613. Tempera op perkament, 14,5 x 19,5 cm. Rijksmuseum Twenthe, Enschede

Leeuw Van Rembrandt Detail
Rembrandtjaar 2019

39 Rembrandts in Nederland, met dank aan onze leden.

Meer informatie