Turboschelpbeker

1607 Daniel Schilperoort

0 38 1104 2007 1 1 1
Kunstenaar
Daniel Schilperoort
Datering
1607
Techniek
Gegoten, gedreven, gegraveerd en verguld zilver; turboschelp (Turbo marmoratus)
Afmetingen
H 19 cm
Museum
Gemeentemuseum Den Haag
Verzamelgebied
Toegepaste kunst en Design, Zilver
Periode
1600-1700
Gesteund in
2006
Herkomst
Particuliere collectie, Amsterdam, 2006; Gemeentemuseum Den Haag, inv.nr. 1009592

Schelpbekers zijn geen onbekend fenomeen in de edelsmeedkunst van de Nederlanden. Exotische schelpen, zoals de nautilusschelp, waren in de 16de en 17de eeuw in ons land gezochte objecten voor verzamelaars. De grote schelpen uit het Verre Oosten werden gevat in een verguld zilveren montuur met een standvoet, zodat ze als pronkstuk en eventueel als drinkbeker konden worden gebruikt.

Bij de Haagse schelpbeker is de fraai dieproze gekleurde en hoogglanzende schelp zelf nog nadrukkelijk aanwezig. Niet een nautilusschelp is gemonteerd, maar een turboschelp (Turbo marmoratus), ook wel maan- of knobbelhoorn genoemd. Deze stevige schelp is in tegen- stelling tot de symmetrisch gewonden nautilusschelp, een spiraalvormig gewonden slakkenhuis, van eenzelfde indrukwekkende grootte en met eenzelfde kwaliteit parelmoer.

Waarom gesteund

De turboschelpbeker vormt een uniek, aantrekkelijk en bijzonder vroeg voorwerp in de collectie Haags zilver van het Gemeentemuseum. De nadruk ligt daarbij op bijzondere werken uit tijdsperioden waar - uit delen slecht vertegenwoordigd zijn, zoals de 16de, 17de of de 19de eeuw. Haags zilver uit de vroege 17de eeuw of eerder is nauwelijks bewaar en ditzelfde geldt voor de Haagse turboschelpbeker. Door zijn afwijkende vormgeving vormt het montuur van de schelp een belangrijke aanvulling op de tot nu toe bekende nautilus- en turboschelpbekers, zowel die met een buitenlands montuur als de Nederlandse exemplaren. De schelpbeker illustreert daarnaast het beeld van het Haagse zilver vóór het vorstelijk vertoon aan het hof van Frederik Hendrik en Amalia. Dat er in de eerste decennia van de 17de eeuw op hoog niveau werd geproduceerd door de Haagse goudsmeden, blijkt tot nu toe vooral uit schriftelijke bronnen. Deze bijzondere turboschelpbeker is dan ook een bijzondere aanwinst voor de Collectie Nederland.

Met dank aan

Aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt, de Mondriaan Stichting en Vrienden van het Gemeentemuseum Den Haag

Vragen

Ziet u een fout? Of heeft u extra informatie over dit object? Laat het ons weten!

Leeuw Van Rembrandt Detail
Rembrandtjaar 2019

39 Rembrandts in Nederland, met dank aan onze leden.

Meer informatie