Drie tapijten over de verlossing van de mens

ca. 1500-10 Peter van Edingen van Aalst (atelier van) Kasteel de Haar

Kunstenaar
Peter van Edingen van Aalst (atelier van) (1445/55 - 1531/33)
Datering
ca. 1500-10
Techniek
wol en zijde
Afmetingen
elk ca. 400 x 800 cm
Museum
Kasteel de Haar
Verzamelgebied
Middeleeuwen en Renaissance, Toegepaste kunst en Design
Periode
1500-1600
Gesteund in
2011
Herkomst
erven Baron Thierry van Zuylen van Nijevelt, Haarzuilens, 1894; Kasteel de Haar, Haarzuilens

Van ons allemaal sinds 2011

Deze drie laatmiddeleeuwse tapijten behoren tot het beste van wat er in Nederland aan tapijtkunst is te vinden. Ze maakten oorspronkelijk deel uit van een prestigieuze, tiendelige reeks over de verlossing van de mens. De drie tapijten in Kasteel de Haar verbeelden de Schepping en Zondeval, de hemelvaart van Christus en de strijd tussen de deugden en de ondeugden terwijl Christus wordt gekruisigd. Het tapijt met de Schepping en Zondeval laat een keuze zien uit wat daarover in Genesis wordt verteld, van de scheiding tussen licht en donker tot en met de opdracht van de mens en hoe het daarmee afliep nadat Adam en Eva aten van het verboden fruit. De Heilige Drie-eenheid van God de Vader, de Zoon en de Heilige Geest is hier maar liefst zeven maal uitgebeeld, steeds als drie identieke koningen.

Voor meer informatie over deze tapijten en het aankoopverhaal, beluister deze aflevering van de podcastserie Eenmaal, andermaal...

Waarom gesteund

Kasteel de Haar is een laat werk van Pierre Cuypers, beter bekend als architect van het Rijksmuseum en het Centraal Station in Amsterdam. Het kwam in 1912 gereed en ziet eruit als een kasteel uit een sprookje. Het interieur past bij die droom. Toen de inboedel dreigde te worden verkocht, werd dan ook ingegrepen. De Vereniging Rembrandt hielp bij het behoud van deze drie kapitale tapijten. Samen vormden zij het meest bijzondere en kostbare onderdeel van het kasteelinterieur.

Met dank aan

Aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt (mede dankzij haar fonds van de Utrecht & Gooi Cirkel, haar Nationaal Fonds 1930 en de Stichting Nationaal Fonds Kunstbezit [thans: Nationaal Fonds Kunstbezit])

Vragen

Valt je iets op? Of heb je extra informatie over dit object? Laat het ons weten!

Bulletin

Tapijten
Drie tapijten van De verlossing van de mens

Bulletin van de Vereniging Rembrandt, najaar 2012, pp. 18-20

Download
Bekijk het werk in context
Cuypers De Haar
1 / 3

Kasteel de Haar

Kasteel de Haar is ontworpen door de grote 19de-eeuwse architect Pierre Cuypers, die ook tekende voor het Rijksmuseum en het Centraal Station van Amsterdam. Het kasteel wordt gezien als een Nederlands voorbeeld van laat 19de-eeuwse historiserende bouwkunst. Het is een reconstructie van een middeleeuws kasteel, maar tevens een nieuwe creatie. Opdrachtgever was baron Etienne van Zuylen, die de ruïne van het kasteel van zijn voorvaderen wilde herscheppen in een weer bewoonbaar adellijk onderkomen.

Cuypers Grote Hal
2 / 3

Grote hal

In het interieur van Kasteel de Haar kregen kostbare en zeldzame objecten uit alle stijlperiodes en uit alle windstreken tegelijkertijd een plaats. Zo zijn in de middeleeuws geïnspireerde feestzaal, naast laatmiddeleeuwse Brusselse tapijten ook Franse 18de-eeuwse meubelen en objecten van oosters lakwerk te vinden – typisch voor de ‘Goût Rothschild’. Een opvallend element is ook de grote hal, die de centrale ontvangstfunctie had en waarin tevens de kunstcollecties een rol speelden.

Aelst Voetwassing
3 / 3

Voetwassing van Petrus

Wie wandtapijten wil zien die zich qua formaat en kwaliteit kunnen meten met de Brusselse exemplaren in Kasteel de Haar, zal naar het buitenland moeten. In Nederlandse collecties bevinden zich geen vergelijkbare voorbeelden. Wel bezit het Rijksmuseum een kleiner wandtapijt dat uit hetzelfde atelier komt. Het maakt deel uit van een reeks met het passieverhaal als onderwerp en verbeeldt de voetwassing van Petrus. Dit tapijt wordt iets later dan de exemplaren in Kastee; de Haar gedateerd.

Pieter van Edingen van Aalst, Voetwassing van Petrus, ca. 1511-20 | wandtapijt, 299 x 311 cm | Rijksmuseum, Amsterdam