Gezicht in de Nieuwe Kerk te Delft met de memorietafel van Adriaen Teding van Berkhout

1661 Hendrick Cornelisz van Vliet

0 38 2268 2014 1 1 2
0 38 2268 2014 1 1 2
Kunstenaar
Hendrick Cornelisz van Vliet
Datering
1661
Techniek
Olieverf op doek
Afmetingen
110 x 112 cm
Museum
Museum Prinsenhof
Verzamelgebied
17de-eeuwse schilderkunst
Periode
1600-1700
Gesteund in
2014
Herkomst
Stichting Teding van Berkhout, Amersfoort, 2014; Museu Prinsenhof Delft, inv.nr. PDS 337

Hendrick Cornelisz van Vliet (1611-1675) had zich aanvankelijk ontwikkeld tot portretschilder, maar vanaf ongeveer 1651 waagde hij zich ook aan het schilderen van kerkinterieurs. Dit werk neemt een bijzondere positie in binnen de Nederlandse 17de-eeuwse schilderkunst, omdat het een van de weinige geschilderde kerkinterieurs is waarvan zeker is dat het op bestelling is vervaardigd. De opdrachtgever was de Delftse raadsheer Paulus Teding van Berkhout (1609-1672) die een schilderij wilde als eerbetoon aan zijn veertig jaar eerder overleden vader. Deze Adriaen Teding van Berkhout (1571-16520), rechtsgeleerde en onder meer lid van de Raad van State, ligt in de Nieuwe Kerk begraven. Zijn grafsteen is duidelijk in beeld gebracht, net als de memorietafel die ter zijner nagedachtenis is opgericht. Deze wordt bestudeerd door de man in de opvallend rode mantel links op de voorgrond. Bijzonder is dat deze memorietafel nog altijd op dezelfde plaats in de Nieuwe Kerk is te zien.

Waarom gesteund

Met Gezicht in de Nieuwe Kerk te Delft is misschien wel het mooiste kerkinterieur van Hendrick van Vliet door Museum Prinsenhof Delft aangekocht. Het schilderij bevond zich al sinds 1953 als bruikleen in het museum, waar het tot de topstukken uit de presentatie behoorde. In 2014 dreigde Museum Prinsenhof Delft het kerk­interieur plotseling te verliezen omdat de eigenaar had besloten het te verkopen. Succesvolle crowdfunding en financiële steun vanuit verschillende fondsen konden het tij gelukkig keren.

Met dank aan

Aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt (mede dankzij haar BankGiro Loterij Aankoopfonds), het Mondriaan Fonds en het VSBfonds

Bekijk het werk in context

Houckgeest Interieur Renaissancekerk
1 / 3

Interieur van een renaissancekerk

In de jaren 1650-1660 vonden in Delft spectaculaire artistieke ontwikkelingen plaats, vooral in de weergave van interieurs van kerken en paleizen. Waar schilders tot 1650, met uitzondering van Pieter Saenredam, bijna uitsluitend imaginaire kerken en gebouwen hadden geschilderd, ontstonden vanaf toen juist schilderijen van bestaande kerken. Dit kerkinterieur van Gerard Houckgeest uit 1642 is een mooi voorbeeld van zijn vroege, Italiaans aandoende kerken. Door de horizon laag te plaatsen kan de kijker zich voorstellen dat hij zelf deel uitmaakt van de weergegeven ruimte.

Gerard Houckgeest, Interieur van een renaissancekerk, 1642. Olieverf op doek, 145 × 169 cm. Museum Prinsenhof Delft

Vliet Familie Van Der Dussen
2 / 3

Portret van de familie Van der Dussen

Hendrick van Vliet werd opgeleid in het atelier van de beroemde portretschilder Michiel van Mierevelt. Van Mierevelt bezat een monopoliepositie op de Delftse - en nationale portretmarkt, waardoor het voor jonge meesters als Van Vliet lastig was een eigen clientèle op te bouwen. Toch wist Hendrick zich uitstekend te manifesteren op de markt als portrettist. In 1640 schilderde hij, nog geen 30 jaar oud, het fraaiste en belangrijkste werk uit zijn portretoeuvre: Het gezin van Michiel van der Dussen.

Hendrick van Vliet, Portret van de familie Van der Dussen, 1640. Olieverf op doek, 159 × 210 cm. Museum Prinsenhof Delft, aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt in 1998.

Memorietafel Teding Berkhout
3 / 3

De memorietafel van Adriaen Teding van Berkhout in de Nieuwe Kerk te Delft

De Latijnse tekst op deze marmeren epitaaf begint met de woorden “… Memoriae sacrum Hadriani Berckhoutii …”. Adriaan Teding van Berkhout wordt na zijn dood in 1620 begraven in de Nieuwe kerk in Delft. Schuin boven zijn graf wordt aan een zuil deze imposante memorietafel geplaatst. In zijn kerkinterieur schildert Hendrick van Vliet een zeer nauwkeurige kopie van het gedenkbord. In de Nieuwe Kerk is de originele memorietafel nog altijd op dezelfde plek te zien.

Maker onbekend, De memorietafel van Adriaen Teding van Berkhout in de Nieuwe Kerk te Delft, ca. 1620. Marmer, 300 x 155 x 35. Nieuwe Kerk Delft

Leeuw Van Rembrandt Detail
Rembrandtjaar 2019

39 Rembrandts in Nederland, met dank aan onze leden.

Meer informatie