Jacob trekt bij Laban weg

ca. 1535 Cornelis Cornelisz Buys II

Buys Jacob Laban Min
Buys Jacob Laban Min
Kunstenaar
Cornelis Cornelisz Buys II
Datering
ca. 1535
Techniek
Olieverf op paneel
Afmetingen
94,1 x 108,9 cm
Museum
Stedelijk Museum Alkmaar
Verzamelgebied
Middeleeuwen en Renaissance
Periode
1500-1600
Gesteund in
2013
Herkomst
Kunsthandel Johnny van Haeften, Londen, 2013; Stedelijk Museum Alkmaar, inv.nr. 30654

Op dit werk wordt het verhaal van Genesis 31 afgebeeld: Jacob verlaat met vrouwen, kinderen en kudde zijn schoonvader Laban, nadat hij jarenlang voor hem gewerkt heeft zonder redelijke beloning. Als de verstandhouding tussen de mannen verslechtert, krijgt Jacob in een droom van een engel de raad te vluchten naar Kanaän, zijn geboorteland. De Alkmaarse meester Cornelis Cornelisz Buys II (1495-1545) heeft een aantal episodes uit dit weinig verbeelde verhaal in een weids landschap geplaatst. Op de voorgrond loopt Jacob zelf, met tulband, naast de kamelen waarop zijn vrouwen Lea en Rachel zitten. Hierachter is links afgebeeld wat voorafging aan deze scène, en rechts hoe het verhaal eindigde.

Waarom gesteund

Door de aankoop van Jacob trekt bij Laban weg kan Stedelijk Museum Alkmaar een representatief beeld geven van het oeuvre van Cornelis Cornelisz Buys II. Hopelijk zal daarmee de waardering voor het werk van deze Alkmaarse meester en het inzicht in zijn plek tussen beter bekende kunstenaars als Jan van Scorel (1495-1562) en Maarten van Heemskerck (1498-1574) groeien. Op zaal zal het schilderij door zijn grootte en levendigheid een blikvanger zijn, een ideaal startpunt voor rondleidingen aan kinderen en volwassenen. Het getuigt bovendien prachtig van de overgangsfase van middeleeuwen naar renaissance.

Met dank aan

Aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt (mede dankzij haar BankGiro Loterij Aankoopfonds, haar Stortenbeker Fonds en haar Themafonds Middeleeuwen [thans: Themafonds Middeleeuwen en Renaissance]), het VSBfonds en particuliere kunstliefhebbers

Bekijk het werk in context

Buys Nannius
1 / 3

Portret van Petrus Nannius

Het Stedelijk Museum Alkmaar bezit behalve Bijbelse stukken ook een individueel portret van Buys’ hand. Pas onlangs kon de geportretteerde geïdentificeerd worden als Petrus Nannius (1496-1557), een van de succesvolste Alkmaarders van zijn tijd: al jong rector van de Latijnse school, en op zijn 35ste hoogleraar Latijn in Leuven. Hij correspondeerde met vele geleerden en zijn werk werd door heel Europa gelezen. Een oud-leerling, de Alkmaarse medicus Pieter van Foreest (1521-1597) verwierf dit portret. Via diens familie kwam het in het museum terecht.

Cornelis Cornelisz Buys II, Portret van Petrus Nannius, ca. 1530. Olieverf op paneel, 63,2 x 47,5 cm. Stedelijk Museum Alkmaar (bruikleen van de Stichting Provenhuis Paling en Van Foreest)

Anthonisz Scaevola
2 / 3

Marcus Mucius Scaevola

Cornelis Buys’ bewondering voor de klassieke kunst blijkt heel concreet uit de kostuums die zijn figuren dragen en uit de ruïnes op de achtergrond. Vergelijk het schilderij eens met deze prent van Cornelis Anthonisz (ca. 1505-1553), een kleinzoon van Jacob Cornelisz van Oostsanen en leeftijdsgenoot van Buys. Anthonisz heeft de Romeinse held Marcus Mucius Scaevola weergegeven als een klassieke sculptuur, tegen de achtergrond van het Forum Romanum. Jacob en zijn metgezellen zijn geen Romeinse helden, maar hebben van Buys dezelfde soort kleding gekregen als Marcus en hebben even gespierde armen, benen en ‘sixpacks’. Ook zij bevinden zich in een landschap met klassieke gebouwen – al zijn die veelal vervallen.

Cornelis Anthonisz, Marcus Mucius Scaevola, 1536. Houtsnede op papier, 550 x 370 mm. Rijksprentenkabinet, Amsterdam

Jan Gerritsz Van Egmond D 1523  Bailiff Of Nieuwburg By Or After Jacob Cornelisz Van Oostsanen
3 / 3

Portret van Jan Gerritsz van Egmond, baljuw van de Nieuwburg en burgemeester van Alkmaar

Cornelis Buys werd naar alle waarschijnlijkheid opgeleid door zijn oom Jacob Cornelisz van Oostsanen (ca. 1460-1530), de eerste bij naam bekende Amsterdamse kunstenaar. Dit werk van Van Oostsanens hand is een portret van een vooraanstaande Hollandse edelman. Hij was onder meer schout en burgemeester van Alkmaar. In zijn rechterhand houdt hij een in zilver of goud gevatte gebedsnoot, een zeer kostbaar voorwerp voor privé-devotie. Met dit object toonde hij, naast zijn vroomheid, vooral ook zijn welgestelde status.

Jacob Cornelisz van Oostsanen (atelier van), Portret van Jan Gerritsz van Egmond, baljuw van de Nieuwburg en burgemeester van Alkmaar, ca. 1518. Olieverf op paneel, 42,4 x 32,8 cm. Rijksmuseum, Amsterdam (in bruikleen bij Stedelijk Museum Alkmaar)

Leeuw Van Rembrandt Detail
Rembrandtjaar 2019

39 Rembrandts in Nederland, met dank aan onze leden.

Meer informatie