De Fundatie van Renswoude is klaar voor de toekomst

De Fundatie van Renswoude wordt in 1754 gesticht uit de nalatenschap van de adellijke Maria Duyst van Voorhout, Vrijvrouwe van Renswoude. Met haar vermogen wil zij weesjongens een goede opleiding geven in ambachtelijke en technische vakken. Zoals ze in haar testament laat optekenen, is het haar wens om ‘eenige van de verstandigste, schranderste en bekwaamste jongens af te zonderen en aan te zetten in de mathesis, tekenen of schilderkonst, beeldhouwen of beeldsnijden, oeffeningen in sware dijkagiën [weg- en waterbouwkunde] of dergelijke libere konsten.’ 

Een nobel doel

In Utrecht, Delft en Den Haag worden voor dit doel kostscholen opgericht, waar de jongens intern verblijven. De Utrechtse Fundatie geeft bouwmeester Joan Verkerk opdracht voor een indrukwekkend onderkomen aan de Agnietenstraat, met bestuursvertrekken (de statige Regentenzaal!), slaapzalen voor de élèves, een collegezaal en een flinke keuken. Het hele interieur is versierd met asymmetrische schelpmotieven: de rocailles waarnaar de rococostijl is genoemd. 
De eerste leerlingen komen uit het Stadsambachtskinderhuis in het naastgelegen kloostergebouw, het huidige Centraal Museum. Vanaf de 19de eeuw richt de Fundatie zich ook op onderwijs aan jongens uit probleemgezinnen. Na de Tweede Wereldoorlog gaat het fundatiebestuur over op de uitreiking van studiebeurzen aan talentvolle jongeren in het algemeen.

In actie

Begin 2025 maken de bestuurders van de Fundatie met pijn in het hart bekend het gebouw te moeten verkopen, om zo het vermogen te versterken waaruit de studiebeurzen worden verstrekt. Het bericht bereikt ook de Vereniging Rembrandt, die meteen in actie komt: dit unieke complex, met zijn grote cultuurhistorische en artistieke waarde, móet voor Nederland behouden blijven. Omdat ondersteuning bij aankoop van vastgoed niet valt onder haar formele doelstelling, zoekt de Vereniging contact met andere partijen. Vele intensieve gesprekken volgen.

Een tijdcapsule van ruim 250 jaar 

Stichting Fonds 1999, een liefdadigheidsfonds met een brede maatschappelijke doelstelling, blijkt bereid de gehele aankoop mogelijk te maken, waardoor Hendrick de Keyser Monumenten het pand kan verwerven. Het Centraal Museum krijgt de inboedel overgedragen, op voorwaarde dat de meubelen en kunstwerken in hun eigen omgeving worden beheerd. Zo blijft deze zeldzame ‘tijdcapsule’ bijeen, om zich binnenkort – in de vorm van rondleidingen – na ruim 250 jaar te openbaren aan het brede publiek.

‘Het bestuur van Fonds 1999 is verheugd met een substantiële financiële schenking te kunnen bijdragen aan het behoud van één van de mooiste historische ensembles in Nederland.’

Arent Fock, voorzitter bestuur Stichting Fonds 1999 en oud-voorzitter Vereniging Rembrandt

Met dank aan

De Fundatie van Renswoude te Utrecht is na bemiddeling van de Vereniging Rembrandt en dankzij een genereuze schenking van Fonds 1999 aangekocht door Hendrick de Keyser Monumenten, waarbij de inboedel is overgedragen aan het Centraal Museum. Om een goede overdracht te faciliteren, heeft de Vereniging Rembrandt een schenking gedaan in de vorm van een fonds voor registratie, beheer en kleine restauraties van de boedel.

‘Deze reddingsactie illustreert het grote belang van particulier mecenaat voor kunst en cultuur in Nederland. Het is fantastisch dat het unieke erfgoed van de Fundatie dankzij de generositeit van Fonds 1999 voor toekomstige generaties is behouden.’

Geert-Jan Janse, directeur Vereniging Rembrandt