1883-heden

Sk A 2344
1883-1907

Behoud en terugkeer

De geschiedenis van de Vereniging Rembrandt begint met de veiling van de collectie tekeningen van Jacob de Vos in 1883. Een groep Amsterdamse kunstliefhebbers vreest dat nu alweer Nederlandse topkunst het land gaat verlaten en besluit hier iets aan te doen. Gezamenlijk slagen zij erin een kleine 500 bladen voor Nederland te behouden, waaronder enkele van de mooiste tekeningen van Rembrandt. Dit is het begin van een collectief mecenaat dat de naam 'Vereniging Rembrandt' krijgt. Het belangrijkste doel in de oprichtingstijd is Nederlands artistiek erfgoed te behouden of van elders te laten terugkeren. Het is in deze jaren vooral het Rijksmuseum dat daarvan profiteert. Met steun van de Vereniging slaagt het er onder andere in Vermeers Liefdesbrief en Melkmeisje te verwerven.

Ak Mak 187
1907-1945

Kunst boven erfgoed

Bij de Vereniging Rembrandt groeit het besef dat Nederlandse musea ook buitenlandse kunst zouden moeten verzamelen om zo de kunst uit eigen land een goede bedding te kunnen geven. Gedacht wordt vooral aan kunst uit Europa, maar ook het verzamelen van Aziatische kunst wordt aangemoedigd. Zo krijgt de Vereniging van Vrienden der Aziatische Kunst steun bij de aankoop van een 12de-eeuws beeld van een dansende Shiva. Intussen gaat de hulp bij aankopen van Nederlandse kunstschatten gewoon door. Verschillende musea, waaronder het Rijksmuseum, het Mauritshuis en het Centraal Museum, worden gesteund bij grote aankopen op het gebied van de Nederlandse 17de-eeuwse schilderkunst. In 1930 krijgt Museum Boymans (thans Museum Boijmans Van Beuningen) steun bij de verwerving van de Marskramer van Jheronimus Bosch.

Chagall
1945-1983

Spreiding

Na de Tweede Wereldoorlog heerst er een sterk besef dat kunst een belangrijke rol moet spelen in het vormgeven van een nieuwe, moderne samenleving. De Vereniging Rembrandt heeft tot aan 1945 niet meer dan 25 musea gesteund, maar nu begint zij werkelijk door heel Nederland te opereren. Steun is er voor aankopen van allerlei soort: van een aardewerken balspeler uit het oude Mexico tot een 18de-eeuws Hollands poppenhuis. De Vereniging Rembrandt waagt zich in deze periode ook voor het eerst serieus aan moderne en eigentijdse kunst, te beginnen met steun aan het Van Abbemuseum in Eindhoven voor de aankoop van een groot werk van Marc Chagall. Omdat de prijzen op de kunstmarkt blijven stijgen, is de bijdrage die het Prins Bernhard Cultuurfonds sinds 1961 jaarlijks aan de Vereniging geeft meer dan welkom.

Rembrandt Oude Man
1983-2008

Een breder draagvlak

De Vereniging Rembrandt vindt bij haar werk steeds meer bondgenoten, zoals het VSBfonds, de BankGiro Loterij en de van overheidswege in het leven geroepen Mondriaan Stichting (thans Mondriaan Fonds). Mede dankzij hun hulp lukt het grote kunstaankopen te realiseren, zoals schilderijen van Franse impressionisten voor het Van Gogh Museum en een van de meest intrigerende portretten van Rembrandt voor het Mauritshuis. De gesteunde aankopen op het gebied van de videokunst, installatiekunst en industriële vormgeving laten zien dat de Vereniging de moderne en eigentijdse kunst definitief in de armen heeft gesloten. De Vereniging laat zich ook steeds meer horen in discussies over openbaar kunstbezit en zet meer in op ledenwerving.

Wandtapijt Duiveltje
2008-heden

De Vereniging nu

De Collectie Nederland komt in deze periode steeds vaker en op verschillende manieren onder druk te staan. De Vereniging Rembrandt besluit actie te ondernemen. Vanaf 2009 staat het bevorderen van de belangstelling voor en vergroten van kennis van het openbaar kunstbezit prominent op de agenda, in 2012 gevolgd door steun aan museaal onderzoek en in 2018 door steun voor restauratieprojecten. De met hulp van de Vereniging Rembrandt opgestelde Erfgoedwet (in werking sinds 1 juli 2016) moet zorgen voor een betere omgang met kunst in het publiek domein. Het versterken van de Collectie Nederland gaat evenwel onverminderd door. Zo krijgt het Rijksmuseum steun bij de verwerving van een bronzen beeld van Adriaan de Vries en Kasteel de Haar bij het behoud van drie 16de-eeuwse wandtapijten.

Bekijk ook

Bestuur

Bestuur
Leeuw Van Rembrandt Detail
Rembrandtjaar 2019

39 Rembrandts in Nederland, met dank aan onze leden.

Meer informatie