Keukeninterieur met een dienstmeid die een saus bereidt

1665 Cornelis Bisschop

0 38 2224 2014 1 1 1
0 38 2224 2014 1 1 1
Kunstenaar
Cornelis Bisschop
Datering
1665
Techniek
Olieverf op doek
Afmetingen
72 x 97,2 cm
Museum
Dordrechts Museum
Verzamelgebied
17de-eeuwse schilderkunst
Periode
1600-1700
Gesteund in
2014
Herkomst
Veiling, Londen (Sotheby's), 12 mei 2013, nr. 137; Dordrechts Museum, inv.nr. DM/014/1046

Op het schilderij Keukeninterieur met een dienstmeid die een saus bereidt (1665) van Cornelis Bisschop (1630-1674) wordt een complex interieur afgebeeld, met verschillende doorkijkjes naar andere ruimtes, meerdere lichtbronnen en een veelheid aan bijfiguren. De ruimte wordt bovendien bekeken vanuit een opvallend laag perspectief. Door de fraai uitgewerkte details weet Bisschop alle aandacht te vestigen op de dienstmeid op de voorgrond. Zij wordt het felst belicht en lijkt, ongestoord door de drukte om haar heen, geconcentreerd bezig met haar taak: het bereiden van saus. Haar verstilde houding doet denken aan de monumentaliteit van het Het Melkmeisje (ca. 1660) van Johannes Vermeer.

‘Haar verstilde houding doet denken aan de monumentaliteit van het Melkmeisje van Johannes Vermeer’


Sander Paarlberg, conservator Dordrechts Museum

Waarom gesteund

Keukeninterieur met een dienstmeid die een saus bereidt is misschien wel het meesterwerk van deze minder bekende Dordtse kunstenaar en past daarmee niet alleen naadloos in de tot nu toe opgebouwde collectie van het Dordrechts museum, maar voegt daar ook iets wezenlijks aan toe. De ongewone, zeer gedurfde compositie is ongetwijfeld geïnspireerd op werk van Nicolaes Maes (1634-1693), waarvan het museum verschillende werken in de collectie heeft. Met alle doorkijkjes is dit stuk ook interessant in verband met andere werken uit de collectie, zoals werken van Samuel van Hoogstraten (1627-1678), die zich in schilderijen en publicaties als geen ander bezighield met perspectief.

Met dank aan

Aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt (mede dankzij haar BankGiro Loterij Aankoopfonds)

Bekijk het werk in context

Bisschop Zelfportret Zeuxis
1 / 3

Zelfportret als de Griekse schilder Zeuxis of Parrhasios

Al sinds 1887 is Bisschops unieke zelfportret een van de topstukken in het Dordrechts Museum. Met het wegtrekken van een gordijn voor een schilderij verwijst de Dordtse meester naar een legendarische schilderwedstrijd tussen Zeuxis en Parrhasios, over levensecht schilderen. Bisschop kon dat als geen ander. Een goed voorbeeld van een interieur ontbrak nog in de collectie. De verfklodders op het palet in Bisschops linkerhand laten niet alleen het coloriet van dit zelfportret zien, het zijn ook exact de kleuren van het nieuwe keukenstuk.

Cornelis Bisschop, Zelfportret als de Griekse schilder Zeuxis of Parrhasios, 1668. Olieverf op doek, 114 x 97 cm. Dordrechts Museum

Maes Luistervink
2 / 3

Luistervink

Nicolaes Maes en Samuel van Hoogstraten experimenteerden al vóór Bisschop met de weergave van complexe interieurs met doorkijkjes. Ook de thematiek van huiselijke taferelen waarin dienstmeiden hun plichten doen (of juist verzaken) komt bij Maes vandaan. Bisschops keukeninterieur sluit dan ook fraai aan bij Maes’ bekende Luistervink uit 1657 in het Dordrechts Museum. Maar Maes voorzag zijn werk van dubbelzinnigheden en moralistische boodschappen. Bij Bisschop lijkt het vooral om huiselijke deugdzaamheid te gaan.

Nicolaes Maes, Luistervink, 1657. Olieverf op doek, 92 x 121 cm. Dordrechts Museum, in bruikleen van Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE)

Bisschop Mercurius Argus
3 / 3

Mercurius en Argus

In de collectie van het Dordrechts Museum zijn meer schilderijen van Bisschop aanwezig. Zo is er naast enkele portretten ook dit vroege historiestuk. De mythologische voorstelling met Mercurius die Argus gaat onthoofden dateert uit de jaren 1650 en staat nog dicht bij het werk van zijn leermeester Ferdinand Bol (1616-1680). De nieuwe aanwinst laat zien hoe schatplichtig Bisschop was aan het werk van twee andere leerlingen van Rembrandt, ook uit Dordrecht: Nicolaes Maes en Samuel van Hoogstraten.

Cornelis Bisschop, Mercurius en Argus, ca. 1650-60. Olieverf op doek, 99,4 x 126,5 cm. Dordrechts Museum

Leeuw Van Rembrandt Detail
Rembrandtjaar 2019

39 Rembrandts in Nederland, met dank aan onze leden.

Meer informatie