's-Heerenbergs Handschrift, 12 geïllustreerde kronieken uit het Benedenrijngebied

ca. 1453-61 Maker onbekend (Nederrijn)

Afbeelding Handschrift
Kunstenaar
Maker onbekend (Nederrijn)
Datering
ca. 1453-61
Techniek
Perkament, papier en leren band
Afmetingen
H 22 cm
Museum
Kasteel Huis Bergh
Verzamelgebied
Middeleeuwen en Renaissance
Periode
1400-1500
Gesteund in
2016
Herkomst
Kunstandel Jörn Günther Rare Books AG, Basel, 2017; Kasteel Huis Bergh, ‘s-Heerenberg, inv.nr. 2095

Waarom gesteund

Het 's-Heerenbergs Handschrift dat in 2016 door Kasteel Huis Bergh kon worden aangekocht, is voor het kasteel en de Gelderse regio een belangrijke aankoop op zowel cultuurhistorisch als op kunsthistorisch gebied. Het handschrift, dat tussen 1453 en 1461 vervaardigd werd, is vrijwel zeker afkomstig uit het Nederrijngebied (Zuid-Oost Gelderland). Het is mogelijk vervaardigd in opdracht van Willem II ‘de Rijke’, heer Van Bergh. Het is het enige geïllustreerde kroniekenhandschrift uit deze regio. De compilatie van geestelijke en adellijke kronieken vormt met haar gedetailleerde tekeningen een unieke bron over het Nederrijngebied uit die tijd. Gezien de herkomst en plaats van ontstaan is het handschrift bij uitstek op zijn plaats in Kasteel Huis Bergh, dat een rijke verzameling middeleeuwse handschriften bezit.

Met dank aan

Aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt (mede dankzij haar BankGiro Loterij Aankoopfonds en haar Hendrickje Fonds), het Mondriaan Fonds, de Stichting Zabawas, de Gravin van Bylandt Stichting, de Stichting Dorodarte, de Stichting het Gasthuis, de Stichting Stadskern, de Stichting Berghs Belang, de Kattendijke/Drucker Stichting en de Stichting de Armenkorf

Vragen

Ziet u een fout? Of hebt u extra informatie over dit object? Laat het ons weten!

Bulletin

Een fraai lokaal staaltje geschiedschrijving

Bulletin van de Vereniging Rembrandt, voorjaar 2018, pp. 14-16

Download
Bekijk het werk in context

Huis Bergh foto 1
1 / 3

Handschrift voor het Maria Magdalenagilde

In de kunstverzameling van Huis Bergh bevinden zich 73 handschriften met prachtige miniaturen en penwerk en 72 losse handschriftbladen. Een bijzonder handschrift uit de collectie werd in 1475-76 vervaardigd voor het Maria Magdalenagilde in Brugge en bevat miniaturen van de bekende Nederlandse miniatuurschilder Willem Vrelant. In dit rijkversierde handschrift zijn twee bladen geheel gewijd aan Maria Magdalena, de patroonheilige van het gilde. Maria Magdalena wordt voorgesteld met haar kenmerkende lange haren, een boek en een zalfpot en rondom taferelen uit haar legende, haar leven en daden tijdens haar ballingschap in de Provence.

Willem Vreelant e.a., Handschrift voor het Maria Magdalenagilde, 1475-76. Kasteel Huis Bergh, ‘s-Heerenberg.
Huis Bergh foto 2
2 / 3

Koopakte van Willem II, heer van den Bergh en Bylandt (1404-1465)

Het archief van Huis Bergh, een van de grootste en oudste huisarchieven in het land, is vanaf het begin van de regeerperiode (1416-1465) van Willem II (1404-1465) vrijwel compleet bewaard. Tal van stukken getuigen van Willems contacten als netwerker. Zijn bijnaam ‘de Rijke’ vinden we in akten waarmee hij belangrijk eigendom verwierf in de vorm van kastelen en landgebieden, waarmee hij een gasthuis en een klooster stichtte en molens bouwde. Een van de molens staat in Zeddam en is de oudste molen van West-Europa.

Koopakte van Willem II, heer van den Bergh en Bylandt (1404-1465)
, 1453. Huis Bergh, 's-Heerenberg.
H Uis Bergh foto 3
3 / 3

Eerste wapen van Willem II in Kroniekenhandschrift

Van Willem II zijn op grond van de door hem gebruikte zegels twee wapens bekend. Het eerste wapen voerde hij in de periode 1417-1441 in. Het betreft een gevierendeeld wapen met linksboven en rechtsonder drie wassende malen uit het geslacht van zijn vader, Van der Leck. Rechtsboven en linksonder staat het Berghse wapen: in zilver de goudgekroonde en genagelde rode leeuw met zwarte schildzoom, beladen met elf gouden penningen.

Maker onbekend, Eerste wapen van Willem II in Kroniekenhandschrift, midden 15de eeuw. Huis Bergh, 's-Heerenberg.